Κάποτε το καλοκαίρι ήταν συνώνυμο της γεμάτης ταβέρνας, του καφέ δίπλα στη θάλασσα και των ατελείωτων βραδιών με φίλους. Σήμερα, όμως, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, η εικόνα αρχίζει να αλλάζει. Τα άδεια τραπέζια δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση. Γίνονται, σιγά-σιγά, μια πραγματικότητα που προβληματίζει όλο και περισσότερο τους ανθρώπους της αγοράς.
Δεν είναι μόνο η Πάτρα. Δεν είναι μόνο μια συγκεκριμένη περιοχή. Από τα παραλιακά καταστήματα μέχρι τις τουριστικές περιοχές και τα αστικά κέντρα, ολοένα και περισσότεροι επαγγελματίες παρατηρούν το ίδιο φαινόμενο. Η κίνηση δεν θυμίζει προηγούμενα καλοκαίρια και οι προσδοκίες που υπήρχαν μετά την έναρξη της σεζόν, σε αρκετές περιπτώσεις, δεν επιβεβαιώθηκαν.
Το μεγαλύτερο «χτύπημα» δεν το δέχεται μόνο η επιχείρηση. Το δέχεται πρώτα ο καταναλωτής. Ο Έλληνας εξακολουθεί να θέλει να βγει, να πιει έναν καφέ, να απολαύσει ένα γεύμα ή ένα ποτό με την παρέα του. Όμως πλέον κάθε έξοδος μετατρέπεται σε μια μικρή οικονομική εξίσωση. Πριν αποφασίσει αν θα καθίσει σε ένα κατάστημα, έχει ήδη υπολογίσει πόσα χρήματα μπορεί να διαθέσει, τι άλλες υποχρεώσεις έχει μέσα στον μήνα και τι πρέπει να αφήσει στην άκρη.
Κάπως έτσι, η αυθόρμητη έξοδος αρχίζει να χάνεται. Οι δύο ή τρεις έξοδοι την εβδομάδα γίνονται μία. Το οικογενειακό τραπέζι στην ταβέρνα αντικαθίσταται πολλές φορές από ένα γεύμα στο σπίτι. Ο καφές περιορίζεται ή μεταφέρεται στο χέρι. Και όλα αυτά αποτυπώνονται στα ταμεία των επιχειρήσεων.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν δει κανείς και την άλλη πλευρά. Οι επαγγελματίες της εστίασης καλούνται να λειτουργήσουν μέσα σε ένα περιβάλλον όπου σχεδόν τα πάντα έχουν ακριβύνει. Οι πρώτες ύλες, η ενέργεια, τα ενοίκια, οι ασφαλιστικές εισφορές, η μισθοδοσία και συνολικά το λειτουργικό κόστος έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό αδιέξοδο. Αν αυξήσουν τις τιμές, κινδυνεύουν να χάσουν ακόμη περισσότερους πελάτες. Αν απορροφήσουν το κόστος, βλέπουν τα περιθώρια κέρδους να εξαφανίζονται. Είναι μια ισορροπία που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
Σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, δεν είναι λίγες οι επιχειρήσεις που καταγράφουν αισθητά μειωμένους τζίρους σε σχέση με τις προσδοκίες τους, ενώ αρκετοί κάνουν λόγο ακόμη και για διψήφια ποσοστά πτώσης της κατανάλωσης σε σχέση με περιόδους όπου η αγοραστική δύναμη ήταν ισχυρότερη.
Το ανησυχητικό είναι πως η κατάσταση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τους ιδιοκτήτες των καταστημάτων. Δημιουργεί ένα ντόμινο σε ολόκληρη την οικονομία. Όταν μειώνεται η κατανάλωση, μειώνονται οι παραγγελίες στους προμηθευτές, περιορίζονται οι επενδύσεις, παγώνουν οι προσλήψεις και συνολικά η αγορά χάνει τον παλμό της.
Το φετινό καλοκαίρι ίσως αποδειχθεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς η ακρίβεια μπορεί να αλλάξει ακόμη και τις καθημερινές συνήθειες των πολιτών. Γιατί η έξοδος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι κομμάτι της κοινωνικής ζωής. Είναι η στιγμή που μια οικογένεια, ένα ζευγάρι ή μια παρέα αφήνει για λίγο πίσω της την πίεση της καθημερινότητας.
Όταν όμως ακόμη και αυτή η μικρή «ανάσα» αρχίζει να κόβεται, τότε το πρόβλημα ξεπερνά τα όρια της εστίασης. Αγγίζει την ίδια την ποιότητα ζωής.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο ανησυχητική διαπίστωση. Δεν αδειάζουν απλώς μερικά τραπέζια σε μια καφετέρια ή σε μια ταβέρνα. Αδειάζουν οι γειτονιές από ζωή, περιορίζεται η κίνηση στις τοπικές αγορές και μεγαλώνει η αβεβαιότητα για χιλιάδες επαγγελματίες που περίμεναν το καλοκαίρι για να «ανασάνουν» οικονομικά.
Η ακρίβεια, τελικά, δεν φαίνεται μόνο στους λογαριασμούς. Φαίνεται στα άδεια τραπέζια. Και αυτή είναι ίσως η πιο σκληρή εικόνα του φετινού καλοκαιριού.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
