Μπορεί για πολλούς η διασκέδαση να ήταν για δεκαετίες σχεδόν ταυτόσημη με το αλκοόλ, όμως τα δεδομένα αλλάζουν. Και αλλάζουν γρήγορα. Στο εξωτερικό, σε πόλεις όπως το Λονδίνο και το Παρίσι, η νέα τάση των χώρων εστίασης που προσφέρουν αποκλειστικά μη αλκοολούχα ποτά ανεβαίνει αισθητά τους τελευταίους μήνες, χτίζοντας ένα εντελώς νέο μοντέλο εξόδου. Στην Αθήνα η εικόνα είναι ακόμη πιο συγκρατημένη, όμως τα πρώτα σημάδια έχουν ήδη εμφανιστεί.
Ο λόγος για μαγαζιά και concept που επενδύουν αποκλειστικά σε non-alcohol επιλογές: μπύρες χωρίς αλκοόλ, εξειδικευμένα αναψυκτικά, premium χυμούς, αλλά και mocktails που μόνο «λίγα» δεν τα λες. Πρόκειται για μια στροφή που δεν περνά απαρατήρητη και που, αργά ή γρήγορα, αναμένεται να ανοίξει νέο κεφάλαιο και στην ελληνική εστίαση.
Στην Πάτρα, αλλά και γενικότερα στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας, δεν έχει εμφανιστεί ακόμη οργανωμένα ένα τέτοιο concept. Τα μαγαζιά συνεχίζουν να λειτουργούν με τη γνωστή λογική, καλύπτοντας όλα τα γούστα και όλες τις επιλογές. Παρ’ όλα αυτά, όσοι γνωρίζουν καλά την αγορά βλέπουν ότι το έδαφος στρώνεται.
Και αυτό γιατί η εστίαση κινείται πια όλο και πιο έντονα προς την εξειδίκευση. Το βλέπουμε ήδη στα healthy spots, στα μαγαζιά με vegetarian και wellness προσανατολισμό, στα café concepts που χτίζονται γύρω από έναν πιο συνειδητό τρόπο ζωής. Στην Αθήνα, τέτοιου τύπου χώροι ξεφυτρώνουν ο ένας μετά τον άλλο. Άρα το ερώτημα δεν είναι αν θα έρθει και το «αλκοόλ-free» concept. Το ερώτημα είναι πότε θα έρθει με δύναμη.
Η μπύρα χωρίς αλκοόλ δεν είναι πια εξαίρεση
Το πρώτο δυνατό καμπανάκι έχει ήδη χτυπήσει μέσα από την αυξημένη κατανάλωση μη αλκοολούχων ποτών, ακόμα και σε αγορές όπως αυτή της Πάτρας. Και ειδικά η μπύρα χωρίς αλκοόλ φαίνεται πως έχει πάψει να είναι μια περιθωριακή επιλογή.
Ο πρόεδρος του ΣΚΕΑΝΑ, Τάκης Ματθαιόπουλος, το λέει ξεκάθαρα: η κατανάλωση μη αλκοολούχας μπύρας είναι πλέον μια πραγματικότητα που πολλοί επαγγελματίες της εστίασης δεν θα πίστευαν, αν δεν τη ζούσαν καθημερινά μέσα στα ίδια τους τα μαγαζιά. Υπάρχει, όπως τονίζει, σημαντικό ποσοστό πελατών που ενώ θα μπορούσε να επιλέξει κανονικά αλκοόλ, στρέφεται τελικά σε κάτι χωρίς αλκοόλ.
Και αυτή η αλλαγή μόνο τυχαία δεν είναι.
Η Gen Z αλλάζει το παιχνίδι
Πίσω από αυτή τη νέα καταναλωτική συμπεριφορά βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό η λεγόμενη Γενιά Ζ. Οι νεότερες ηλικίες δεν αντιμετωπίζουν το ποτό όπως το αντιμετώπιζαν οι προηγούμενες γενιές. Δεν το θεωρούν απαραίτητο «εισιτήριο» για να περάσουν καλά, να βγουν ή να κοινωνικοποιηθούν.
Αντίθετα, δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ευεξία, στον έλεγχο, στη φυσική κατάσταση και σε έναν πιο προσεκτικό τρόπο ζωής. Το λεγόμενο mindful drinking και η τάση του sober curiosity δεν είναι απλώς μόδα. Είναι νοοτροπία. Είναι η επιλογή να είσαι μέσα στην έξοδο, στη διασκέδαση, στην παρέα, χωρίς να χρειάζεται να πιεις για να αποδείξεις κάτι.
Και αυτή η μετατόπιση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει και την αγορά.
Η διασκέδαση δεν είναι πια ταυτόσημη με το αλκοόλ
Για τις γενιές του ’80 και του ’90, η έξοδος είχε σχεδόν υποχρεωτικά αλκοόλ. Ήταν μέρος της κουλτούρας. Σήμερα όμως, η εξίσωση αυτή δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο. Η νέα γενιά πίνει λιγότερο, πιο επιλεκτικά, και αρκετές φορές επιλέγει εναλλακτικά προϊόντα, από energy drinks μέχρι premium non-alcohol επιλογές.
Και εδώ μπαίνει και ένας ακόμη παράγοντας: οι αυστηροί έλεγχοι και τα βαριά πρόστιμα από την Τροχαία. Όταν το ρίσκο είναι μεγάλο, αρκετοί το σκέφτονται δύο και τρεις φορές πριν καταναλώσουν αλκοόλ. Το lifestyle αλλάζει, οι συνθήκες αλλάζουν και μαζί αλλάζουν και οι συνήθειες.
Μετά τη μπύρα, έρχεται το κρασί χωρίς αλκοόλ
Η αγορά ποτών φυσικά δεν μένει αμέτοχη. Οι εταιρείες έχουν ήδη αντιληφθεί ότι το κοινό μετακινείται προς προϊόντα με λιγότερο ή καθόλου αλκοόλ. Μετά τη μη αλκοολούχα μπύρα, που ήδη έχει καθιερωθεί, ακολουθεί πλέον και το κρασί χωρίς αλκοόλ.
Το προϊόν έχει ήδη αρχίσει να κάνει την εμφάνισή του στην αγορά και όλα δείχνουν ότι το επόμενο διάστημα θα τραβήξει περισσότερο ενδιαφέρον. Γιατί όταν αλλάζει η ζήτηση, αργά ή γρήγορα αλλάζει και το ράφι. Και μετά αλλάζει και το μαγαζί.
Τα mocktails μπαίνουν όλο και πιο δυνατά
Την ίδια ώρα, σε πολλές πόλεις, όσοι δεν θέλουν αλκοόλ επιλέγουν πλέον mocktails ή virgin cocktails. Και όχι, δεν μιλάμε για τη «φτωχή συγγένεια» των κλασικών cocktails. Μιλάμε για ολοκληρωμένες προτάσεις, με αισθητική, τεχνική, γεύση και παρουσίαση που σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν.
Χυμοί, σιρόπια, βότανα, φρούτα, ανθρακούχο νερό και δημιουργικές ισορροπίες χτίζουν μια νέα κατηγορία που δείχνει να κερδίζει συνεχώς έδαφος. Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον bartenders εκπαιδεύονται όλο και πιο σοβαρά πάνω σε αυτά τα ποτά, καθώς η ζήτησή τους αυξάνεται σταθερά.
Η Ελλάδα δεν έχει φτάσει εκεί ακόμη — αλλά θα φτάσει
Η Πάτρα δεν έχει δει ακόμη ένα οργανωμένο «αλκοόλ-free» concept. Ούτε γενικά η χώρα έχει περάσει σε αυτό το στάδιο μαζικά. Όμως όποιος κοιτάζει λίγο πιο μπροστά, καταλαβαίνει ότι η αγορά ήδη αλλάζει κατεύθυνση.
Σήμερα μπορεί να μοιάζει ακόμη «νωρίς». Αύριο όμως ίσως να μιλάμε για το νέο μεγάλο trend της εστίασης και της εξόδου. Γιατί όταν το κοινό αλλάζει συνήθειες, στο τέλος ακολουθεί και η αγορά.
Και κάπως έτσι, αυτό που σήμερα δείχνει σαν μια εναλλακτική πρόταση για λίγους, μπορεί πολύ σύντομα να γίνει το επόμενο δυνατό must.
