Πτώση έως 7% σε ξενοδοχεία, δυσκολίες για μικρά καταλύματα και εστίαση, αλλά και επενδύσεις άνω των 600 εκατ. ευρώ που αλλάζουν τον τουριστικό χάρτη
Η Χαλκιδική δεν καταρρέει.
Αλλά δεν κινείται και όλη με την ίδια ταχύτητα.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, τα οργανωμένα πακέτα, η ημιδιατροφή και το all inclusive, που δείχνουν μεγαλύτερη αντοχή απέναντι στις νέες συνθήκες.
Από την άλλη, βρίσκονται τα μικρά καταλύματα, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, η εστίαση και το λιανικό εμπόριο, που αισθάνονται πολύ πιο έντονα την πίεση.
Αυτή είναι η πραγματική εικόνα της φετινής σεζόν.
Μια Χαλκιδική δύο ταχυτήτων.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχείων Χαλκιδικής, Γρηγόρης Τάσιος, μιλώντας στο Tornosnews.gr, εκτίμησε ότι η σεζόν θα κλείσει συνολικά περίπου στα επίπεδα του 2025.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η πορεία είναι εύκολη.
Ανάλογα με τη μονάδα, αυτή την περίοδο καταγράφεται πτώση της τάξης του 5% έως 7% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Η αγορά κινείται μήνα με τον μήνα, οι αποφάσεις λαμβάνονται όλο και πιο αργά και το last minute έχει πλέον μετατραπεί σε βασικό χαρακτηριστικό της τουριστικής περιόδου.
Οι προκρατήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί έως τα τέλη Φεβρουαρίου, πριν από τη νέα αναταραχή στη Μέση Ανατολή, είχαν ήδη καλύψει περίπου το 50%-60% της σεζόν.
Αυτό ήταν το «μαξιλάρι» που έδωσε ανάσα στον οργανωμένο ξενοδοχειακό κλάδο.
Χωρίς αυτό, η εικόνα θα μπορούσε να είναι αρκετά πιο δύσκολη.
Τα πακέτα αντέχουν – Η αγορά έξω από τα ξενοδοχεία χάνει
Σε περιόδους αβεβαιότητας, ο ταξιδιώτης αναζητά ασφάλεια.
Θέλει να γνωρίζει από πριν πόσο θα του κοστίσουν οι διακοπές του.
Για αυτό και επιστρέφει στα οργανωμένα πακέτα, στις διαμονές τουλάχιστον επτά ημερών, στην ημιδιατροφή και στο all inclusive.
Τα ξενοδοχεία που λειτουργούν με αυτό το μοντέλο αποδεικνύονται πιο ανθεκτικά.
Ο επισκέπτης έχει ήδη πληρώσει τη διαμονή, το πρωινό, τα γεύματα και πολλές από τις επιπλέον υπηρεσίες.
Το ξενοδοχείο εξασφαλίζει μεγαλύτερη πληρότητα και σταθερότητα.
Η αγορά γύρω του, όμως, δεν κερδίζει απαραίτητα.
Ο πελάτης του all inclusive βγαίνει λιγότερο.
Τρώει λιγότερο στα τοπικά εστιατόρια.
Ξοδεύει λιγότερα στα καταστήματα.
Και κάπως έτσι μπορεί μία μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα να εμφανίζει ικανοποιητικές πληρότητες, την ώρα που λίγα χιλιόμετρα πιο μακριά η τοπική αγορά να μιλά για αισθητή πτώση της κατανάλωσης.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της φετινής σεζόν.
Ο κόσμος υπάρχει, αλλά τα χρήματα δεν κυκλοφορούν παντού.
Τα μικρά καταλύματα πληρώνουν τον λογαριασμό
Οι μεγαλύτερες δυσκολίες καταγράφονται στα μικρότερα καταλύματα, στα ενοικιαζόμενα δωμάτια και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις ξεκίνησαν τη σεζόν με τιμές που δεν ανταποκρίνονταν τελικά στη ζήτηση.
Η αγορά, όμως, άλλαξε.
Ο επισκέπτης έγινε πιο προσεκτικός.
Συγκρίνει περισσότερο.
Περιμένει έως την τελευταία στιγμή.
Και, όταν δεν βρίσκει την τιμή που θεωρεί λογική, αλλάζει προορισμό ή επιλέγει οργανωμένο πακέτο.
Έτσι, αρκετές μικρές μονάδες αναγκάζονται να μειώσουν τις τιμές τους την τελευταία στιγμή, χάνοντας πολύτιμο χρόνο και έσοδα.
Η πίεση αυτή μεταφέρεται άμεσα και στην εστίαση.
Οι επισκέπτες που επιλέγουν μικρά καταλύματα είναι εκείνοι που συνήθως κινούν περισσότερο την τοπική οικονομία.
Τρώνε έξω.
Ψωνίζουν.
Νοικιάζουν οχήματα.
Επισκέπτονται περισσότερες επιχειρήσεις.
Όταν αυτή η κατηγορία τουριστών μειώνεται, το αποτύπωμα φαίνεται σε ολόκληρη την αγορά.
Από την πίεση στις επενδύσεις των 600 εκατ. ευρώ
Και ενώ η καθημερινότητα για αρκετές επιχειρήσεις είναι δύσκολη, η επόμενη ημέρα της Χαλκιδικής χτίζεται με τεράστια κεφάλαια.
Μέσα στην επόμενη τριετία προγραμματίζονται ξενοδοχειακές επενδύσεις που αναμένεται να ξεπεράσουν τα 600 εκατ. ευρώ.
Μεγάλοι ελληνικοί και διεθνείς όμιλοι ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή, είτε μέσω αγορών είτε μέσω συμφωνιών διαχείρισης.
Η Sani/Ikos, η Domes, ο Όμιλος Μήτση και η Fattal είναι μερικά από τα ισχυρά σχήματα που έχουν ήδη τοποθετηθεί ή αναπτύσσουν περαιτέρω τη δραστηριότητά τους.
Ο χάρτης αλλάζει.
Το προϊόν αναβαθμίζεται.
Οι μεγάλες αλυσίδες επενδύουν σε μονάδες υψηλότερων προδιαγραφών.
Αυτό δείχνει εμπιστοσύνη στον προορισμό.
Δείχνει, όμως, ταυτόχρονα ότι η τουριστική ανάπτυξη συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο στα χέρια των ισχυρών παικτών.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η ανάπτυξη θα διαχυθεί και στην υπόλοιπη αγορά ή αν θα μεγαλώσει ακόμη περισσότερο η απόσταση ανάμεσα στους μεγάλους ομίλους και στις μικρές τοπικές επιχειρήσεις.
Η «αόρατη τράπεζα» που χρηματοδοτεί τα ξενοδοχεία
Πίσω από ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεων βρίσκονται οι πολυετείς συμφωνίες των ξενοδοχείων με τους μεγάλους τουρ οπερέιτορ.
Ο Γρηγόρης Τάσιος τις περιέγραψε ως την «αόρατη τράπεζα του τουρισμού».
Οι συμφωνίες κλείνονται δύο ή και τρία χρόνια νωρίτερα και εξασφαλίζουν πολύτιμη ρευστότητα στους ξενοδόχους.
Με αυτά τα κεφάλαια χρηματοδοτούνται ανακαινίσεις, επεκτάσεις και αναβαθμίσεις.
Οι τουρ οπερέιτορ εξασφαλίζουν δωμάτια και οι ξενοδόχοι αποκτούν τη δυνατότητα να επενδύσουν χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά στον τραπεζικό δανεισμό.
Όταν η συμφωνία ολοκληρωθεί, η αναβαθμισμένη μονάδα παραμένει στον προορισμό.
Ένα μοντέλο που λειτουργεί μακριά από τα φώτα, αλλά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της ξενοδοχειακής αγοράς.
Οι Ρουμάνοι παραμένουν η βάση – Ανεβαίνει δυνατά η Πολωνία
Η τουριστική περίοδος στη Χαλκιδική διαρκεί περίπου 190 ημέρες, από τα τέλη Απριλίου έως τις 31 Οκτωβρίου.
Ο προορισμός βασίζεται σε ένα μεικτό μοντέλο οδικών και αεροπορικών αφίξεων, με τις βαλκανικές αγορές να παραμένουν καθοριστικές.
Οι Ρουμάνοι αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά, μαζί με τους υπόλοιπους επισκέπτες από τα Βαλκάνια.
Σημαντική παραμένει και η παρουσία των Γερμανών και των Βρετανών.
Η αγορά, όμως, που ανεβαίνει δυναμικά τα τελευταία τρία χρόνια είναι η Πολωνία.
Οι Πολωνοί επιστρέφουν στα οργανωμένα πακέτα, στην ημιδιατροφή και στο all inclusive, μέσω μεγάλων τουρ οπερέιτορ, όπως η Rainbow Tours, η Grecos και η TUI Poland.
Πρόκειται για μια αγορά που εξελίσσεται σε σημαντικό στήριγμα για τη Χαλκιδική.
Η ταλαιπωρία στα σύνορα κόβει τις σύντομες αποδράσεις
Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες καθυστερήσεις στα χερσαία σύνορα προκαλούν σοβαρό προβληματισμό.
Η εφαρμογή του συστήματος ταυτοποίησης βιομετρικών στοιχείων για ταξιδιώτες από τρίτες χώρες έχει αυξήσει τους χρόνους αναμονής.
Στο συνοριακό πέρασμα των Ευζώνων, οι καθυστερήσεις μπορεί να φτάσουν ακόμη και τη μία ώρα.
Για έναν επισκέπτη που σχεδιάζει πολυήμερες διακοπές, η καθυστέρηση μπορεί να θεωρηθεί διαχειρίσιμη.
Για κάποιον, όμως, που θέλει να ταξιδέψει για ένα Σαββατοκύριακο ή για δύο με τρεις ημέρες, μπορεί να είναι αρκετή για να αλλάξει την απόφασή του.
Και σε μία περίοδο που μεγάλο μέρος της αγοράς λειτουργεί με κρατήσεις τελευταίας στιγμής, κάθε επιπλέον εμπόδιο κοστίζει.
Η «μαύρη» αγορά των 20.000 κλινών
Την ώρα που οι νόμιμες επιχειρήσεις πληρώνουν φόρους, προσωπικό, ασφάλειες και λειτουργικά έξοδα, στη Χαλκιδική εκτιμάται ότι λειτουργούν από 15.000 έως 20.000 κλίνες στη «μαύρη» τουριστική αγορά.
Η παραξενοδοχία έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα την τελευταία εικοσαετία, παράλληλα με την άνθηση του real estate.
Εξοχικές κατοικίες που αγοράστηκαν από πολίτες και επενδυτές από τη Σερβία, τη Ρουμανία, την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, την Τουρκία και το Ισραήλ διατίθενται σε αρκετές περιπτώσεις χωρίς την απαραίτητη δήλωση και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.
Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένας αθέμιτος ανταγωνισμός απέναντι στις νόμιμες τουριστικές μονάδες.
Η Ένωση Ξενοδοχείων Χαλκιδικής έχει προτείνει να αξιοποιείται η διαδικασία ταυτοποίησης των επισκεπτών από τρίτες χώρες, ώστε να δηλώνεται υποχρεωτικά το κατάλυμα διαμονής.
Η πρόταση έχει λογική.
Διότι δεν μπορεί να ζητάς από τις νόμιμες επιχειρήσεις συνεχώς περισσότερες υποχρεώσεις και την ίδια στιγμή να αφήνεις μία ολόκληρη παράλληλη αγορά να λειτουργεί σχεδόν ανεξέλεγκτα.
Επενδύσεις χωρίς υποδομές δεν αρκούν
Τα νέα ξενοδοχεία και οι ανακαινίσεις δεν αρκούν από μόνα τους.
Η Χαλκιδική χρειάζεται δρόμους.
Χρειάζεται νερό.
Χρειάζεται δίκτυα.
Χρειάζεται υποδομές που να μπορούν να υποστηρίξουν την τουριστική ανάπτυξη.
Το Flyover της Θεσσαλονίκης, μήκους 13 χιλιομέτρων, αναμένεται να παραδοθεί τον Μάιο του 2027.
Με την ολοκλήρωσή του, στόχος είναι να μειωθούν οι χρόνοι μετακίνησης στην Περιφερειακή, να αποσυμφορηθεί η κυκλοφορία προς το αεροδρόμιο «Μακεδονία» και να βελτιωθεί η πρόσβαση προς τη Χαλκιδική.
Στη Σιθωνία, οι επαγγελματίες ζητούν παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο και ιδιαίτερα στη σύνδεση από την περιοχή Κελί προς τη Νικήτη.
Κρίσιμο παραμένει και το ζήτημα του νερού.
Ο σχεδιασμός για την ανάθεση της διαχείρισης στην ΕΥΑΘ συνοδεύεται από επενδύσεις ύψους περίπου 160 εκατ. ευρώ σε βάθος πενταετίας.
Η επάρκεια πόσιμου νερού, η αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης και οι λύσεις αφαλάτωσης δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι προϋπόθεση επιβίωσης για έναν προορισμό που θέλει να υποδέχεται όλο και περισσότερους επισκέπτες.
Το πραγματικό στοίχημα
Η Χαλκιδική φαίνεται ότι θα κλείσει τη σεζόν περίπου στα περσινά επίπεδα.
Αυτό, όμως, είναι μόνο η μία πλευρά της εικόνας.
Η άλλη πλευρά δείχνει μικρές επιχειρήσεις που πιέζονται, εστιατόρια που δεν βλέπουν την αναμενόμενη κατανάλωση, καταλύματα που περιμένουν το last minute και μία παράλληλη αγορά χιλιάδων κλινών που λειτουργεί εκτός κανόνων.
Την ίδια στιγμή, πάνω από 600 εκατ. ευρώ ετοιμάζονται να επενδυθούν από μεγάλους ξενοδοχειακούς ομίλους.
Η Χαλκιδική αναβαθμίζεται.
Το ερώτημα είναι ποιοι θα συμμετέχουν πραγματικά σε αυτή την αναβάθμιση.
Γιατί ένας προορισμός δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχημένος μόνο επειδή γεμίζουν τα μεγάλα resorts.
Επιτυχημένος είναι όταν δουλεύει και το εστιατόριο.
Όταν δουλεύει το μικρό κατάλυμα.
Όταν κινείται το εμπόριο.
Όταν ωφελείται η τοπική κοινωνία.
Εκεί θα κριθεί η επόμενη ημέρα της Χαλκιδικής.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
