Η Μέση Ανατολή φλέγεται ξανά και ο λογαριασμός αρχίζει ήδη να φτάνει στις αντλίες των ελληνικών πρατηρίων.
Η κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας αλλάζει απότομα τα δεδομένα στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας για τις τιμές των καυσίμων. Και αυτή τη φορά, στο επίκεντρο δεν βρίσκεται τόσο η βενζίνη, όσο το πετρέλαιο κίνησης, το οποίο μέσα σε μόλις έναν μήνα έχει καταγράψει αύξηση που αγγίζει το 17,7%.
Οι τιμές βρίσκονται πλέον μια ανάσα από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο, παρά το γεγονός ότι τα δύο ελληνικά διυλιστήρια έχουν ήδη διαθέσει περίπου 40 εκατ. ευρώ, απορροφώντας μέρος των διεθνών ανατιμήσεων.
Χωρίς αυτή την παρέμβαση, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της αγοράς, η μέση τιμή της αμόλυβδης θα είχε ήδη φτάσει κοντά στα 2,10 ευρώ το λίτρο, αντί για 1,996 ευρώ, ενώ το diesel θα κινούνταν περίπου στα 2,05 ευρώ, αντί για 1,998 ευρώ.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι όσο συνεχίζεται το διεθνές ράλι, τόσο η συγκεκριμένη «ασπίδα» εξασθενεί. Οι νέες αυξήσεις έρχονται να απορροφήσουν σταδιακά την έκπτωση των διυλιστηρίων, φέρνοντας όλο και πιο κοντά ένα νέο, ισχυρότερο κύμα ανατιμήσεων.
Δεν λείπει το πετρέλαιο – Λείπει το diesel
Στην πρώτη φάση της κρίσης, η μεγάλη αγωνία αφορούσε την επάρκεια του αργού πετρελαίου, εξαιτίας των προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Τελικά, η αγορά κατάφερε να προσαρμοστεί.
Οι χώρες του Κόλπου χρησιμοποίησαν εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και ο Καναδάς αύξησαν τις εξαγωγές τους, η Κίνα περιόρισε τις εισαγωγές της, ενώ στην αγορά διοχετεύτηκαν ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα.
Έτσι, οι φόβοι για απώλεια περίπου 20 εκατ. βαρελιών ημερησίως δεν επιβεβαιώθηκαν και το Brent κατάφερε για ένα διάστημα να παραμείνει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Πλέον, όμως, το πρόβλημα έχει αλλάξει μορφή.
Αργό πετρέλαιο υπάρχει. Αυτό που δεν υπάρχει σε επαρκείς ποσότητες είναι τα διυλισμένα προϊόντα και κυρίως το diesel.
Ζημιές σε περίπου 30 διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή, προβλήματα σε ευρωπαϊκές μονάδες, το κλείσιμο τεσσάρων διυλιστηρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και η διακοπή λειτουργίας δέκα ρωσικών διυλιστηρίων, έπειτα από επιθέσεις ουκρανικών drones, έχουν περιορίσει σημαντικά την παγκόσμια παραγωγή.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία, μία από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές δυνάμεις στο πετρέλαιο κίνησης, έχει «παγώσει» τις εξαγωγές diesel τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι αριθμοί προκαλούν ίλιγγο
Η αλλαγή του κλίματος αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα στοιχεία.
Από τις 18 Ιουνίου έως τις 23 Ιουλίου:
- Το Brent αυξήθηκε κατά 26,1%.
- Οι διεθνείς τιμές αναφοράς της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 28,7%.
- Οι αντίστοιχες τιμές του diesel εκτοξεύθηκαν κατά 53,6%.
Η μεγάλη πίεση βρίσκεται, επομένως, στο πετρέλαιο κίνησης.
Στην ελληνική αγορά, οι τιμές εξόδου από τα διυλιστήρια αυξήθηκαν κατά 3,6% στη βενζίνη, αλλά κατά 29,2% στο diesel.
Στην αντλία, οι αυξήσεις περιορίστηκαν στο 1,4% για τη βενζίνη και στο 17,7% για το πετρέλαιο κίνησης, επειδή μέρος του κόστους απορροφήθηκε από τα διυλιστήρια και την εγχώρια αγορά.
Κανείς, όμως, δεν γνωρίζει για πόσο ακόμη μπορεί να συνεχιστεί αυτή η πολιτική.
Οι οδηγοί πληρώνουν, αλλά τα περιθώρια κέρδους δεν εκτοξεύθηκαν
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, Γιάννης Αληγιζάκης, επισημαίνει ότι οι φόβοι για μεγάλη αύξηση των περιθωρίων κέρδους μετά την κατάργηση του πλαφόν δεν επιβεβαιώθηκαν.
Πολλά ιδιολειτουργούμενα πρατήρια διατήρησαν την ίδια εμπορική πολιτική, ενώ ο έντονος ανταγωνισμός λειτούργησε ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις.
Το συνολικό περιθώριο εταιρειών εμπορίας, πρατηρίων και μεταφορέων διαμορφώθηκε στο 7,46% στις 10 Ιουλίου, από 7,13% στις 26 Ιουνίου, καταγράφοντας οριακή μόνο μεταβολή.
Αυτό, βέβαια, δεν αλλάζει την πραγματικότητα για τον καταναλωτή, ο οποίος βλέπει την τιμή στην αντλία να ανεβαίνει και το γέμισμα του ρεζερβουάρ να γίνεται όλο και πιο δύσκολο.
Ο Ιούλιος αύξησε την κατανάλωση
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η καλοκαιρινή έξοδος των εκδρομέων και η κορύφωση της τουριστικής περιόδου έφεραν νέα αύξηση στην κατανάλωση.
Μετά την πτώση που καταγράφηκε την άνοιξη και τη σταθεροποίηση του Ιουνίου, η κατανάλωση βενζίνης στην Ελλάδα αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά περίπου 10%.
Ο κόσμος μετακινείται περισσότερο, οι τουριστικές περιοχές γεμίζουν και η ζήτηση ανεβαίνει ακριβώς τη στιγμή που οι διεθνείς τιμές πιέζουν προς τα πάνω.
Ένας συνδυασμός που μόνο θετικός δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Στο τραπέζι νέα μέτρα
Η δεύτερη φάση της κρίσης θεωρείται πολύ πιο απρόβλεπτη από την πρώτη.
Όλα θα κριθούν από το πόσο θα διαρκέσουν τα προβλήματα στα διυλιστήρια, από το εάν θα αποκατασταθούν οι ρωσικές εξαγωγές diesel και φυσικά από το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Στην ελληνική αγορά, κομβικό ρόλο θα συνεχίσουν να παίζουν τα δύο διυλιστήρια, τα οποία μέχρι σήμερα απορρόφησαν σημαντικό μέρος των αυξήσεων.
Εάν, όμως, οι διεθνείς πιέσεις συνεχιστούν, θεωρείται πιθανό να επανέλθει στο κυβερνητικό τραπέζι η συζήτηση για νέα μέτρα στήριξης.
Ανάμεσα στα σενάρια που εξετάζονται βρίσκεται και μια στοχευμένη παρέμβαση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, σε συνδυασμό με νέες πρωτοβουλίες από την πλευρά της αγοράς.
Ανησυχία και για τα αεροπορικά καύσιμα
Στην Ευρώπη, η συζήτηση έχει ήδη επεκταθεί και στα αεροπορικά καύσιμα, καθώς η κρίση συμπίπτει με την πιο κρίσιμη περίοδο της τουριστικής σεζόν.
Στην Ελλάδα, προς το παρόν, δεν υπάρχει πρόβλημα επάρκειας.
Τα εγχώρια διυλιστήρια έχουν στραφεί σε εναλλακτικές αγορές για την προμήθεια αργού και διατηρούν σε υψηλά επίπεδα την παραγωγή diesel και των υπόλοιπων καυσίμων.
Η επάρκεια, λοιπόν, δεν φαίνεται να απειλείται.
Το μεγάλο ερώτημα είναι άλλο: σε ποια τιμή θα συνεχίσει να φτάνει το καύσιμο στην αντλία και πόσο ακόμη θα μπορούν οι οδηγοί, οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις να σηκώνουν αυτό το βάρος.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
