Του Θέμη Μπάκα
Κάθε Σεπτέμβριο το ίδιο έργο.
Πόσα θα δώσει η κυβέρνηση στη ΔΕΘ; Ποιοι θα πάρουν επίδομα; Πόσο θα αυξηθούν οι συντάξεις; Ποιος φόρος θα μειωθεί και τελικά πόσα χρήματα θα μπουν στην τσέπη του πολίτη;
Προφανώς και όλα αυτά έχουν σημασία. Για έναν άνθρωπο που μετράει πλέον και το τελευταίο ευρώ για να βγάλει τον μήνα, ακόμη και 50 ή 100 ευρώ μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Μόνο που η Ελλάδα του 2026 δεν μπορεί να συνεχίσει να συζητά κάθε Σεπτέμβριο αποκλειστικά για το επόμενο επίδομα.
Κάποια στιγμή πρέπει να συζητήσουμε και για το πού θέλουμε να βρίσκεται αυτή η χώρα σε δέκα χρόνια.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο που πρέπει να ακούσουμε στη φετινή ΔΕΘ.
Όχι μόνο παροχές. Σχέδιο.
Για τη στέγη, όπου ένας νέος εργαζόμενος δυσκολεύεται πλέον να νοικιάσει μόνος του ένα σπίτι και νέα ζευγάρια αναβάλλουν ακόμη και τη δημιουργία οικογένειας.
Για το ιδιωτικό χρέος, ώστε εκείνος που πραγματικά λύγισε μέσα σε διαδοχικές κρίσεις να έχει μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία και όχι να παραμένει οικονομικά εγκλωβισμένος για πάντα.
Για τους συνταξιούχους, που δεν ζητούν ελεημοσύνη. Η σύνταξη είναι αποτέλεσμα μιας ολόκληρης ζωής δουλειάς και εισφορών και πρέπει να εξασφαλίζει αξιοπρέπεια.
Για την Υγεία. Με νοσοκομεία που λειτουργούν, γιατρούς και νοσηλευτές, μικρότερες αναμονές και πραγματική παρουσία του κράτους και στην περιφέρεια.
Για την Παιδεία. Γιατί δεν γίνεται να μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη, τεχνολογία, βιομηχανία και καινοτομία όταν δεν έχουμε αποφασίσει πρώτα τι σχολείο, τι πανεπιστήμιο και τι δεξιότητες θέλουμε να έχει η νέα γενιά.
Και πάνω απ’ όλα, για την εργασία.
Γιατί ανάπτυξη που υπάρχει μόνο στους οικονομικούς δείκτες αλλά δεν φτάνει στην τσέπη του εργαζόμενου, δύσκολα γίνεται αντιληπτή από την κοινωνία.
Ο άνθρωπος που εργάζεται κανονικά πρέπει να μπορεί και να ζει κανονικά.
Να πληρώνει το σπίτι του. Να καλύπτει τις ανάγκες του. Να μπορεί να κάνει οικογένεια. Να σχεδιάζει το αύριο χωρίς να περιμένει κάθε τόσο ένα νέο επίδομα για να συμπληρώσει το εισόδημά του.
Το ίδιο ισχύει για τον μικρομεσαίο.
Το κατάστημα της γειτονιάς, την οικογενειακή επιχείρηση, τον ελεύθερο επαγγελματία, τη μικρή βιοτεχνία. Αν η ανάπτυξη δεν φτάσει και στο δικό τους ταμείο, τότε δεν έχει φτάσει ακόμη σε ολόκληρη την πραγματική οικονομία.
Και υπάρχει ακόμη ένα τεράστιο ζήτημα.
Η περιφέρεια.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι μόνο η Αθήνα και μερικοί μεγάλοι τουριστικοί προορισμοί.
Ο νέος δεν χρειάζεται ένα επίδομα για να μείνει στον τόπο του. Χρειάζεται λόγο για να μείνει.
Δουλειές. Νοσοκομεία. Σχολεία. Πανεπιστήμια συνδεδεμένα με την παραγωγή. Σύγχρονους δρόμους και σιδηρόδρομο. Ψηφιακές υποδομές. Επιχειρήσεις που θα επενδύουν και εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Χρειάζεται, δηλαδή, προοπτική.
Και μαζί με όλα αυτά πρέπει να ξαναβάλουμε στο τραπέζι μία λέξη που για χρόνια σχεδόν ξεχάσαμε:
Παραγωγή.
Η Ελλάδα πρέπει να ξαναμάθει να παράγει.
Αγροτικά προϊόντα. Μεταποίηση. Βιομηχανία. Φάρμακο. Ναυπηγεία. Αμυντική βιομηχανία. Ενεργειακό εξοπλισμό. Τεχνολογία.
Και παράλληλα να αποφασίσει ποιο θέλει να είναι το επόμενο μεγάλο ελληνικό success story μετά τον τουρισμό και τη ναυτιλία.
Τεχνητή νοημοσύνη; Data centers; Βιοτεχνολογία; Φαρμακευτική έρευνα; Αμυντική τεχνολογία; Αγροτεχνολογία; Πράσινη βιομηχανία;
Δεν μπορούμε να είμαστε καλοί σε όλα.
Μπορούμε όμως να επιλέξουμε πού έχουμε πραγματικό πλεονέκτημα και να επενδύσουμε εκεί σοβαρά και σταθερά για μία δεκαετία.
Γιατί διαφορετικά θα συνεχίσουμε να κάνουμε κάτι παράδοξο: να εκπαιδεύουμε εξαιρετικούς νέους ανθρώπους στην Ελλάδα για να δημιουργούν τελικά πλούτο στο εξωτερικό.
Γι’ αυτό και στη φετινή ΔΕΘ θα ήθελα να ακούσω λιγότερο το «πόσα δώσαμε» και περισσότερο το «τι αλλάξαμε».
Πόσα προσιτά σπίτια δημιουργήσαμε;
Πόσο μειώθηκαν οι αναμονές στα νοσοκομεία;
Πόσες μικρές επιχειρήσεις απέκτησαν πραγματική πρόσβαση στη χρηματοδότηση;
Πόσες καλές δουλειές δημιουργήθηκαν στην περιφέρεια;
Πόσο αυξήσαμε την ελληνική παραγωγή και τις εξαγωγές;
Και, κυρίως, πόσοι νέοι άνθρωποι αποφάσισαν ότι αξίζει να παραμείνουν στην Ελλάδα ή να επιστρέψουν σε αυτή;
Αυτοί είναι οι αριθμοί που πρέπει κάποτε να αρχίσουμε να μετράμε.
Δεν υποτιμώ ούτε ένα ευρώ που δίνεται σε έναν άνθρωπο που πραγματικά το χρειάζεται.
Αλλά το μεγάλο στοίχημα είναι άλλο:
Να φτιάξουμε μια Ελλάδα στην οποία λιγότεροι άνθρωποι θα χρειάζονται ένα επίδομα για να μπορούν να ζήσουν αξιοπρεπώς.
Να περάσουμε από την ανακούφιση στην προοπτική.
Από την επιδότηση στην παραγωγή.
Από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα πραγματικό σχέδιο.
Αυτό πρέπει να ακούσουμε στη ΔΕΘ.
Όχι ακόμη έναν κατάλογο παροχών.
Ένα σχέδιο για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.
Ο Θέμης Μπάκας είναι πολιτευτής Αχαΐας.
