Υπάρχουν στιγμές μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα που ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Στιγμές που οι λέξεις δεν ακούγονται απλώς, αλλά διαπερνούν την ψυχή. Μια από αυτές είναι και ο συγκλονιστικός ύμνος «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου», που ακούγεται τη Μεγάλη Πέμπτη στις εκκλησίες όλης της χώρας και μεταφέρει, με τρόπο σπαρακτικό, το θείο δράμα των Παθών.
Ο συγκεκριμένος ύμνος δεν είναι απλώς ένα ακόμη τροπάριο της Εκκλησίας. Είναι μια βαθιά υπενθύμιση της απόλυτης θυσίας. Μέσα από στίχους γεμάτους συμβολισμό, αποτυπώνεται η κορύφωση του Θείου Πάθους: ο Χριστός, αυτός που «εν ύδασι την γην κρεμάσας», κρεμιέται πάνω στο ξύλο του Σταυρού. Ο Βασιλιάς των Αγγέλων φορά αγκάθινο στεφάνι. Εκείνος που ντύνει τον ουρανό με σύννεφα, ντύνεται με ψεύτικη πορφύρα εμπαιγμού.
Κάθε στίχος και ένα χτύπημα στην καρδιά. Κάθε φράση και μια εικόνα ταπείνωσης, πόνου αλλά και θεϊκής αγάπης. Είναι από εκείνα τα λόγια που, όσο κι αν τα έχει ακούσει κανείς, δεν τα συνηθίζει ποτέ. Γιατί δεν μιλούν μόνο για το Θείο Δράμα. Μιλούν για τη θυσία, για την υπομονή, για τη σιωπηλή δύναμη απέναντι στην αδικία.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο ύμνος αυτός θεωρείται από τους πιο συγκλονιστικούς της Ορθοδοξίας. Η ατμόσφαιρα τη στιγμή που ακούγεται είναι μοναδική. Τα φώτα χαμηλά, τα πρόσωπα σκυμμένα, οι καμπάνες πένθιμες και η ψαλμωδία να δημιουργεί ένα κλίμα που δύσκολα περιγράφεται με λόγια. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος δεν στέκεται απλώς ως πιστός, αλλά ως ψυχή απέναντι στο μυστήριο του Θείου Πάθους.
Το «Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ. Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν» είναι ίσως η πιο βαθιά κορύφωση του ύμνου. Γιατί μέσα στον πόνο, μέσα στη θλίψη και στη συντριβή, υπάρχει πάντα η προσμονή της Ανάστασης. Το φως που έρχεται μετά το σκοτάδι. Η ελπίδα που γεννιέται μέσα από τη θυσία.
Κάθε Μεγάλη Πέμπτη, αυτός ο ύμνος επιστρέφει όχι απλώς ως μέρος της παράδοσης, αλλά ως μια ζωντανή υπενθύμιση ότι τα πιο μεγάλα μηνύματα περνούν μέσα από τον πόνο, την ταπείνωση και την πίστη. Και ίσως γι’ αυτό αγγίζει τόσο βαθιά ακόμα και όσους δεν μπορούν να εκφράσουν εύκολα με λόγια όσα νιώθουν.
Γιατί το «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» δεν είναι απλώς ένας ύμνος. Είναι η ίδια η κορύφωση της συγκίνησης της Μεγάλης Εβδομάδας.
