Η εικόνα της πλατείας Παντανάσσης στην καρδιά της Πάτρας δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας. Τοίχοι, επιφάνειες, παγκάκια, γωνιές και δημόσια σημεία πνιγμένα στα γκράφιτι, στη φθορά και στην εγκατάλειψη συνθέτουν μια κατάσταση που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως κάτι «συνηθισμένο». Αντίθετα, πρόκειται για μια εικόνα ντροπής για ένα από τα πιο κεντρικά και πιο προβεβλημένα σημεία της πόλης.
Σε αυτό το κομμάτι της, η Πάτρα δείχνει δυστυχώς γιατί πολλοί τη χαρακτηρίζουν μία από τις πιο βρόμικες πόλεις. Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο η αισθητική υποβάθμιση. Είναι η συνήθεια. Είναι το ότι μάθαμε να βλέπουμε αυτή την κατάσταση και να τη θεωρούμε περίπου φυσιολογική. Να περνάμε δίπλα από βανδαλισμένους τοίχους, βρώμικες επιφάνειες και εικόνες παρακμής χωρίς να αντιδρούμε όπως θα έπρεπε.
Τα γκράφιτι εδώ δεν λειτουργούν ως τέχνη που αναβαθμίζει τον αστικό χώρο. Στις περισσότερες περιπτώσεις λειτουργούν ως σημάδι εγκατάλειψης, αδιαφορίας και έλλειψης ορίων. Όταν ένας τόσο εμβληματικός χώρος, μπροστά στα μάτια όλων, παραδίδεται σε αυτή την εικόνα, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο δημοτικό ή τεχνικό. Είναι βαθιά κοινωνικό.
Γιατί αυτή η εικόνα δείχνει και κάτι ακόμη: την παιδεία μας. Δείχνει το πώς αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο, το αν σεβόμαστε την πόλη μας, την ιστορία της και την καθημερινότητα του διπλανού μας. Δείχνει αν έχουμε μάθει να προστατεύουμε ό,τι είναι κοινό ή αν το αντιμετωπίζουμε ως κάτι ξένο, άρα και αναλώσιμο.
Η πλατεία Παντανάσσης θα έπρεπε να είναι στολίδι για την Πάτρα. Αντί γι’ αυτό, σε αρκετά σημεία της μοιάζει να εκπέμπει παραίτηση. Και αυτή η παραίτηση είναι ίσως το πιο ανησυχητικό από όλα.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η εικόνα μιας πόλης δεν είναι ποτέ μόνο υπόθεση των συνεργείων καθαριότητας ή των δημοτικών παρεμβάσεων. Είναι και αντανάκλαση της νοοτροπίας μας. Και όταν το κέντρο μιας πόλης δείχνει έτσι, τότε ναι, το πρόβλημα είναι και θέμα παιδείας.
