Το IRIS έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητα των Ελλήνων. Ένα ποσό στο παιδί, λίγα χρήματα στο εγγόνι, η επιστροφή του λογαριασμού από ένα τραπέζι ή τα χρήματα που έβαλε κάποιος για λογαριασμό της παρέας περνούν πλέον από κινητό σε κινητό μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Και μαζί με την εξάπλωσή του ήρθε και η μεγάλη απορία: Μπορεί η Εφορία να θεωρήσει ακόμη και το χαρτζιλίκι δωρεά και να ζητήσει φόρο;
Η απάντηση είναι ότι το IRIS από μόνο του δεν δημιουργεί φορολογικό ζήτημα. Είναι απλώς ο δρόμος από τον οποίο περνούν τα χρήματα. Αυτό που ενδιαφέρει την ΑΑΔΕ είναι τι πραγματικά κρύβεται πίσω από κάθε συναλλαγή.
Άλλο το χαρτζιλίκι, άλλο η μεταφορά κεφαλαίου
Μικρά ποσά που στέλνονται σε παιδιά ή εγγόνια για τις καθημερινές τους ανάγκες, όπως και χρήματα που επιστρέφονται μεταξύ φίλων ή συγγενών για κοινά έξοδα, δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε φορολογητέες δωρεές.
Δεν υπάρχει, μάλιστα, ένας συγκεκριμένος αριθμός πάνω από τον οποίο η Εφορία λέει ότι «τελείωσε το χαρτζιλίκι και αρχίζει η δωρεά».
Η εικόνα αλλάζει όταν εμφανίζονται μεγάλα ποσά, συνεχόμενες μεταφορές, σταθερή επαναληπτικότητα ή διαδρομές χρημάτων μέσω τρίτων προσώπων. Εκεί πλέον εξετάζεται εάν πίσω από τις κινήσεις υπάρχει πραγματική μεταβίβαση περιουσίας.
Με απλά λόγια, άλλο να στείλει ένας πατέρας χρήματα στο παιδί του για τα έξοδα του μήνα και άλλο να μεταφέρονται συστηματικά σημαντικά κεφάλαια χωρίς να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία.
Τα 800.000 ευρώ και η λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά
Στις πραγματικές χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ προσώπων της Α’ κατηγορίας –όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι και εγγόνια– προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ.
Υπάρχει όμως βασική προϋπόθεση: η μεταφορά πρέπει να γίνεται μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να υποβάλλεται η σχετική δήλωση.
Για ποσό που ξεπερνά το συγκεκριμένο όριο προβλέπεται φόρος 10%.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες παγίδες: τα μετρητά.
Εάν η χρηματική γονική παροχή πραγματοποιηθεί με μετρητά, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν εφαρμόζεται και η φορολόγηση μπορεί να ξεκινήσει από το πρώτο ευρώ με 10%.
Προσοχή και στις «αλυσίδες» συγγενών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις όπου τα χρήματα δεν πηγαίνουν απευθείας στον πραγματικό αποδέκτη, αλλά κάνουν… ενδιάμεσες στάσεις.
Για παράδειγμα, μεταφέρονται από έναν συγγενή σε άλλον και λίγο αργότερα καταλήγουν σε τρίτο πρόσωπο.
Όταν τέτοιες διαδοχικές κινήσεις γίνονται σε μικρό χρονικό διάστημα, η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει ποιος ήταν στην πραγματικότητα ο αρχικός δότης και ποιος ο τελικός λήπτης. Και τότε η φορολογική αντιμετώπιση μπορεί να είναι πολύ διαφορετική.
Το ίδιο ισχύει και στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Το γεγονός ότι κάποιος είναι συνδικαιούχος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι του δωρίστηκαν τα χρήματα. Εάν όμως αποδειχθεί ότι εκείνος τελικά τα χρησιμοποίησε, μπορεί να εξεταστεί εάν υπήρξε δωρεά προς το πρόσωπό του.
Και ο φόρος μπορεί να φτάσει μέχρι 40%
Το μεγάλο αφορολόγητο δεν καλύπτει κάθε συγγενική ή προσωπική σχέση.
Ανάλογα με την κατηγορία συγγένειας, μια πραγματική χρηματική δωρεά μπορεί να φορολογηθεί από το πρώτο ευρώ με 20% ή ακόμη και 40%.
Γι’ αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν κάποιος έστειλε τα χρήματα με IRIS.
Το ερώτημα είναι ποιος τα έστειλε, σε ποιον, για ποιον λόγο, πόσα ήταν, πόσο συχνά γίνεται η ίδια κίνηση και ποιος τελικά χρησιμοποιεί τα χρήματα.
Το IRIS έκανε τις μεταφορές χρημάτων πιο εύκολες από ποτέ. Δεν άλλαξε όμως τους φορολογικούς κανόνες.
Το καθημερινό χαρτζιλίκι και το μοίρασμα ενός λογαριασμού παραμένουν αυτό που ήταν πάντα. Όταν όμως τα ποσά μεγαλώνουν και η απλή οικονομική βοήθεια αρχίζει να μοιάζει με οργανωμένη μεταφορά περιουσίας, τότε το κινητό μπορεί να κάνει τη συναλλαγή σε δευτερόλεπτα, αλλά η φορολογική της ουρά μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
