Συλλήψεις, χειροπέδες, βαριές κατηγορίες και μεγάλα ονόματα της νύχτας στην επικαιρότητα. Όλοι συζητούν για το μαύρο χρήμα. Ελάχιστοι όμως συζητούν για τα οικονομικά αδιέξοδα της αγοράς. Γιατί κάποτε τα μπουζούκια δούλευαν πέντε ημέρες. Σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, ζουν από ένα Σάββατο. Και οι λογαριασμοί δεν βγαίνουν.
«Κλέφτες, κλέφτες!». Αυτό ακούγεται παντού τις τελευταίες ημέρες για τους επιχειρηματίες της νύχτας.
Ότι τόσα χρόνια έβγαζαν εκατομμύρια, ότι δεν πλήρωναν το κράτος, ότι έκαναν τη φοροδιαφυγή επάγγελμα.
Και βεβαίως υπάρχουν επιχειρηματίες που έχουν επιλέξει συνειδητά να παρανομούν. Όπου αυτό αποδεικνύεται, ο νόμος πρέπει να εφαρμόζεται.
Αλλά, μισό λεπτό. Είναι όλοι κλέφτες; Ή μήπως υπάρχει και μια άλλη αλήθεια που δεν θέλουμε να δούμε;
Γιατί η νύχτα δεν είναι μόνο τα μεγάλα ονόματα, τα ακριβά αυτοκίνητα, τα λουλούδια και οι σαμπάνιες.
Είναι και τα ταμεία. Οι υποχρεώσεις. Τα έξοδα που τρέχουν ακόμη κι όταν το μαγαζί είναι κλειστό.
Και εδώ πρέπει να θυμηθούμε κάτι.
Μέχρι το 2007, το 2008, ακόμη και το 2010, η νύχτα ζούσε σε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.
Τα μεγάλα μπουζούκια δούλευαν τέσσερις και πέντε ημέρες την εβδομάδα. Υπήρχε χρήμα, υπήρχε κατανάλωση, υπήρχαν γεμάτα τραπέζια. Και τα κόστη, σε πολλές περιπτώσεις, ήταν πολύ χαμηλότερα.
Τότε οι επιχειρηματίες έβγαζαν χρήματα. Και πολλά μάλιστα. Να τα λέμε όλα.
Από το 2010 και μετά, όμως, η κατάσταση άρχισε να αλλάζει δραματικά.
Τα πενθήμερα έγιναν τριήμερα. Τα τριήμερα διήμερα. Και σήμερα έχουμε φτάσει στο σημείο πολλά μαγαζιά να στηρίζονται ουσιαστικά σε μία ημέρα.
Στο Σάββατο.
Γιατί η Παρασκευή, σε αρκετές περιπτώσεις, έχει καταντήσει να είναι περισσότερο έξοδο παρά έσοδο.
Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά μαθηματικά της νύχτας.
Ένας τραγουδιστής μπορεί να ζητά 20.000 ευρώ τη βραδιά. Άλλος τόσα. Πρόσθεσε ορχήστρα, προσωπικό, λουλούδια, ασφάλεια, τεχνικούς, ρεύμα, προμηθευτές.
Σε ορισμένα μεγάλα σχήματα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το κόστος μπορεί να φτάνει τις 50.000 ή 60.000 ευρώ ανά βραδιά.
Δηλαδή 100.000 με 120.000 ευρώ το διήμερο. Και μιλάμε μόνο για δύο βράδια!
Βάλε ενοίκια που σε μεγάλες επιχειρήσεις μπορεί να φτάνουν ακόμη και τις 300.000 ευρώ τον χρόνο. Βάλε ανακαινίσεις, διαφημίσεις, ασφαλιστικές εισφορές, φόρους και ένα σωρό άλλες υποχρεώσεις.
Και τώρα απαντήστε μου.
Με ένα Σάββατο δουλειάς, πώς να βγουν αυτά τα λεφτά; Από πού; Ρε παιδιά, γίνεται;
Και δεν είναι μόνο το κράτος που μένει να περιμένει τα χρήματά του.
Υπάρχουν και οι κάβες. Οι προμηθευτές. Οι εταιρείες που συνεργάζονται με τα μαγαζιά. Οι επαγγελματίες που έχουν προσφέρει υπηρεσίες και περιμένουν να εξοφληθούν.
Υπάρχουν γκρίνιες, καθυστερήσεις, διακανονισμοί και οικονομικές εκκρεμότητες σε διάφορα επίπεδα της αγοράς.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι κάποιοι δεν πληρώνουν το κράτος. Είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν φτάνουν τα χρήματα για να πληρωθούν όλοι.
Και φτάνουμε στο πιο δύσκολο σημείο.
Ο επιχειρηματίας έχει μπροστά του το προσωπικό. Τους σερβιτόρους, τους μουσικούς, τους τεχνικούς, τους ανθρώπους που δουλεύουν για να λειτουργήσει το μαγαζί.
Πρέπει να τους πληρώσει. Να πληρώσει και τους καλλιτέχνες, γιατί διαφορετικά το σχήμα κινδυνεύει να διαλυθεί. Να δώσει χρήματα στην κάβα, γιατί αλλιώς δεν θα έχει ποτά να πουλήσει.
Και την ίδια στιγμή τρέχουν οι υποχρεώσεις προς το Δημόσιο.
Τι να πρωτοπληρώσει; Πείτε μου εσείς. Τι να πρωτοπληρώσει;
Δεν λέμε ότι όλοι οι επιχειρηματίες πληρώνουν πρώτα το προσωπικό τους. Ούτε ότι δεν υπάρχουν εργαζόμενοι που έχουν μείνει απλήρωτοι.
Αλλά υπάρχουν και επιχειρηματίες που προσπαθούν να κρατήσουν τις επιχειρήσεις τους ανοιχτές, να μη χάσουν τους εργαζομένους τους και να μη διαλυθούν οι συνεργασίες τους.
Και όταν τα έσοδα δεν επαρκούν, βρίσκονται μπροστά σε αποφάσεις που κανείς δεν θα ήθελε να πάρει.
Δεν είναι πάντα θέμα απροθυμίας να πληρώσουν. Μπορεί να είναι και θέμα πραγματικής οικονομικής αδυναμίας.
Αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία για φοροδιαφυγή. Αλλά αποτελεί μια πραγματικότητα που πρέπει να εξεταστεί.
Και για να είμαστε δίκαιοι, οι ίδιοι οι επιχειρηματίες έχουν τεράστιο μερίδιο ευθύνης για το πού έφτασε η νύχτα.
Για χρόνια μπήκαν σε έναν τρελό ανταγωνισμό. Ο ένας προσπαθούσε να πάρει τον τραγουδιστή του άλλου. Τα νυχτοκάματα ανέβαιναν, οι απαιτήσεις μεγάλωναν, οι ανακαινίσεις έγιναν σχεδόν υποχρεωτικές.
Μόνοι τους δημιούργησαν ένα πανάκριβο σύστημα. Και τώρα αυτό το σύστημα γυρίζει εναντίον τους.
Γιατί οι τραγουδιστές εξακολουθούν να ζητούν αμοιβές άλλων εποχών, ενώ ο κόσμος έχει περιορίσει τις εξόδους του.
Κάποτε τα μαγαζιά δούλευαν πέντε ημέρες και μπορούσαν να σηκώσουν τέτοια βάρη.
Σήμερα, με μία πραγματικά δυνατή ημέρα, πώς να τα σηκώσουν;
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, υπάρχει η ακρίβεια, η έλλειψη ρευστότητας, οι αλλαγές στις συνήθειες του κοινού και η γενικότερη πίεση στην κατανάλωση.
Δεν βγαίνει, ρε παιδιά, ο επιχειρηματίας. Δεν βγαίνει το μοντέλο. Τι να κάνουμε τώρα; Να λέμε ψέματα μεταξύ μας;
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι επιχειρηματίες είναι ζημιογόνοι. Υπάρχουν και εκείνοι που συνεχίζουν να κερδίζουν. Όπως υπάρχουν και εκείνοι που ενδεχομένως παρανομούν συνειδητά, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση της επιχείρησής τους.
Η Δικαιοσύνη θα κρίνει τις συγκεκριμένες υποθέσεις, με βάση τα στοιχεία και όχι με βάση τη γενική εικόνα της αγοράς.
Όμως υπάρχει και ένα μεγαλύτερο πρόβλημα που δεν λύνεται με συλλήψεις.
Η νύχτα εξακολουθεί να λειτουργεί, σε μεγάλο βαθμό, με έξοδα πενθήμερου και έσοδα μιας ημέρας.
Και όσο οι επιχειρηματίες, οι καλλιτέχνες και όλοι οι εμπλεκόμενοι δεν κάθονται στο ίδιο τραπέζι για να προσαρμόσουν τις συμφωνίες στη σημερινή πραγματικότητα, τα αδιέξοδα θα μεγαλώνουν.
Γιατί το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιος χρωστάει και σε ποιον.
Είναι ότι ένα ολόκληρο επιχειρηματικό μοντέλο χρειάζεται επανεξέταση.
Και ας σταματήσουμε επιτέλους να βλέπουμε τη νύχτα μόνο μέσα από τις χειροπέδες και τα εκατομμύρια των δικογραφιών.
Υπάρχουν οι συνειδητοί παραβάτες. Υπάρχουν όμως και οι επιχειρηματίες που παλεύουν να επιβιώσουν μέσα σε μια αγορά που έχει αλλάξει ριζικά.
Δεν είναι όλοι ίδιοι.
Γιατί κάποτε τα μπουζούκια δούλευαν πέντε ημέρες και έβγαζαν λεφτά. Σήμερα καλούνται να πληρώσουν σχεδόν τα πάντα με ένα Σάββατο.
Και όσο κι αν κάποιοι δεν θέλουν να το ακούσουν, αυτά τα μαθηματικά δεν βγαίνουν.
