Κάθε χρόνο τα ίδια.
Με το που ξεκινά δειλά δειλά η τουριστική περίοδος στη Βόρεια Ελλάδα, μαζί με τα πρώτα αυτοκίνητα από Βουλγαρία, Σερβία, Ρουμανία, Σκόπια και Αλβανία, αρχίζουν και τα γνωστά σχόλια.
Στα social media.
Στα καφενεία.
Στις παρέες.
«Έρχονται και δεν αφήνουν τίποτα».
«Φέρνουν μέχρι και το νερό από το σπίτι τους».
«Δεν είναι τουρίστες αυτοί».
Μόνο που αυτή η κουβέντα, πέρα από άδικη, είναι και βαθιά λανθασμένη.
Γιατί αν οι Βαλκάνιοι τουρίστες δεν άφηναν χρήμα, τότε ποιοι γεμίζουν κάθε καλοκαίρι τα ξενοδοχεία της Χαλκιδικής; Ποιοι κλείνουν δωμάτια, βίλες και πολυτελή καταλύματα; Ποιοι γεμίζουν τα beach bars, τις ταβέρνες, τα εστιατόρια και τις τοπικές αγορές;
Και τελικά, ποιοι είναι αυτοί που κρατούν όρθια ένα μεγάλο κομμάτι της οικονομίας στη Βόρεια Ελλάδα;
Η αλήθεια είναι απλή.
Οι Βαλκάνιοι τουρίστες δεν είναι απλώς καλοδεχούμενοι. Είναι απαραίτητοι.
Ναι, υπάρχουν και εκείνοι που ταξιδεύουν με μικρότερο μπάτζετ. Και τι σημαίνει αυτό; Ότι δεν έχουν δικαίωμα στις διακοπές; Ότι δεν στηρίζουν την τοπική οικονομία; Αν δεν υπήρχαν αυτοί, ποιος θα γέμιζε τα πιο οικονομικά καταλύματα; Ποιος θα ψώνιζε από τα σούπερ μάρκετ, τους φούρνους, τα μανάβικα, τα μικρά μαγαζιά;
Δεν είναι τουρισμός μόνο το πεντάστερο και το γκουρμέ τραπέζι.
Τουρισμός είναι και το δωμάτιο των 60 ευρώ.
Και η ταβέρνα στο χωριό.
Και ο καφές στην παραλία.
Και το σούπερ μάρκετ.
Και το βενζινάδικο.
Και η μικρή τοπική αγορά.
Από την άλλη, ας μη γελιόμαστε. Η εικόνα του Βαλκάνιου τουρίστα που έρχεται με το πορτ μπαγκάζ γεμάτο κονσέρβες ανήκει όλο και περισσότερο στο παρελθόν.
Στις βαλκανικές χώρες έχει δημιουργηθεί μια δυνατή μεσαία τάξη. Άνθρωποι που ταξιδεύουν, ξοδεύουν, συγκρίνουν, απαιτούν. Άνθρωποι που δεν έχουν πια μόνο μία επιλογή.
Και εδώ είναι το μεγάλο καμπανάκι για τη Βόρεια Ελλάδα.
Γιατί η Χαλκιδική, η Καβάλα, η Θάσος, η Πιερία, η Θεσσαλονίκη δεν πρέπει να θεωρούν κανέναν δεδομένο. Οι Βαλκάνιοι ταξιδιώτες σήμερα μπορούν να πάνε παντού. Στην Ισπανία, στην Τουρκία, στην Ιταλία, σε νησιά, σε city breaks, σε προορισμούς που κάποτε έμοιαζαν μακρινοί.
Τα αεροπλάνα μίκρυναν τις αποστάσεις.
Τα σύνορα, αντίθετα, πολλές φορές μεγαλώνουν την ταλαιπωρία.
Και όταν ένας τουρίστας μπορεί να φτάσει πιο άνετα αλλού, με λιγότερη κούραση και πολλές φορές με καλύτερες υποδομές, τότε δεν αρκεί να λες «η Ελλάδα είναι κοντά».
Πρέπει να τον κρατήσεις.
Με δρόμους.
Με καθαριότητα.
Με οργάνωση.
Με σεβασμό.
Με καλύτερη καθημερινότητα στην υψηλή σεζόν.
Με λιγότερη ταλαιπωρία.
Γιατί η Βόρεια Ελλάδα έχει θάλασσες, ομορφιές και δυνατό brand. Αλλά αυτό από μόνο του δεν φτάνει για πάντα.
Κάποιοι μπορεί ακόμη να παρηγοριούνται θεωρώντας τους Βαλκάνιους «φτωχούς» και τις χώρες τους «πίσω». Μόνο που όποιος ταξιδεύει στα Βαλκάνια βλέπει ότι τα πράγματα αλλάζουν. Οι πόλεις αλλάζουν. Οι υποδομές βελτιώνονται. Η καθημερινότητα σε πολλά αστικά κέντρα γίνεται πιο οργανωμένη, πιο καθαρή, πιο πολιτισμένη.
Και όσο εκείνοι ανεβαίνουν, τόσο εμείς πρέπει να σοβαρευτούμε.
Γιατί ο τουρίστας που σήμερα έρχεται στη Χαλκιδική, αύριο μπορεί να διαλέξει Αλικάντε, Αττάλεια ή Μαγιόρκα.
Και τότε θα καταλάβουμε ότι αυτοί που κάποιοι ειρωνεύονταν, τελικά ήταν από τους πιο πολύτιμους πελάτες μας.
