Η Ευρώπη δείχνει ότι δεν έχει καμία διάθεση να ακολουθήσει τον Ντόναλντ Τραμπ σε ένα νέο επικίνδυνο πολεμικό άνοιγμα στο Στενό του Ορμούζ. Το μήνυμα που βγαίνει από τις δηλώσεις της Κάγια Κάλας είναι σαφές, κοφτό και χωρίς πολλές περιστροφές: η ΕΕ δεν θέλει να βάλει τους ανθρώπους της στη φωτιά για να εξυπηρετήσει μια στρατηγική έντασης.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική έστειλε ξεκάθαρο σήμα ότι η προτεραιότητα για τις Βρυξέλλες είναι να παραμείνει ανοικτό το Στενό του Ορμούζ μέσα από διπλωματικούς δρόμους και όχι μέσα από αποστολές πολεμικών πλοίων και στρατιωτικές επιδείξεις ισχύος.
Και εδώ ακριβώς είναι το ζουμί. Την ώρα που ο Τραμπ καλεί συμμάχους να στείλουν πλοία στην περιοχή, η Ευρώπη δεν δείχνει διάθεση να μπει πρόθυμα σε αυτό το παιχνίδι. Αντίθετα, η Κάλας ουσιαστικά τραβά γραμμή και λέει πως κανείς δεν είναι έτοιμος να θέσει ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο σε ένα τόσο εκρηκτικό σημείο του παγκόσμιου χάρτη.
Γιατί το Ορμούζ δεν είναι μια απλή θαλάσσια δίοδος. Είναι νευραλγικό πέρασμα για ενέργεια, τρόφιμα, εφοδιασμό, λιπάσματα και συνολικά για τη σταθερότητα της διεθνούς αγοράς. Με απλά λόγια, αν εκεί χαθεί ο έλεγχος, το ντόμινο δεν θα χτυπήσει μόνο τη Μέση Ανατολή. Θα το πληρώσει όλη η υφήλιος.
Η Κάλας, μάλιστα, άφησε να φανεί και κάτι ακόμη πιο βαρύ: ότι η Ευρώπη πλέον έχει αποδεχθεί πως οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον Τραμπ, λειτουργούν με όρους πλήρους απροβλεψιμότητας. Και αυτό δεν είναι μια απλή διπλωματική αιχμή. Είναι ευθεία παραδοχή δυσπιστίας απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Με άλλα λόγια, οι Ευρωπαίοι λένε χωρίς να το φωνάζουν: «είμαστε σύμμαχοι, αλλά δεν σας εμπιστευόμαστε όπως παλιά». Και αυτή είναι μια φράση με τεράστιο πολιτικό βάρος.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ στέλνει και δεύτερο μήνυμα. Δεν θέλει επιστροφή σε καμία κανονικότητα με τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα, ούτε ανοιχτά ούτε υπόγεια. Η λογική είναι ξεκάθαρη: αν η Δύση ξαναγυρίσει στο “business as usual”, το μόνο που θα πετύχει είναι να ανοίξει την όρεξη της Μόσχας για ακόμη περισσότερη επιθετικότητα.
Άρα η μεγάλη εικόνα είναι μία: η Ευρώπη αυτή τη στιγμή προσπαθεί να κρατήσει αποστάσεις τόσο από τον τυχοδιωκτισμό Τραμπ όσο και από οποιαδήποτε χαλάρωση απέναντι στη Ρωσία. Θέλει να αποφύγει έναν γενικευμένο εκτροχιασμό, χωρίς όμως να δείξει αδυναμία.
Σε πολιτικό επίπεδο, πάντως, η ουσία δεν αλλάζει. Οι δηλώσεις Κάλας μοιάζουν με μια κομψή αλλά ξεκάθαρη «πόρτα» της Ευρώπης στον Τραμπ. Όχι στα τυφλά ρίσκα, όχι στην πολεμική επίδειξη, όχι σε κινήσεις που μπορούν να τινάξουν στον αέρα αγορές, εφοδιασμό και διεθνή ασφάλεια.
Και μέσα σε ένα παγκόσμιο σκηνικό που μυρίζει μπαρούτι, αυτό το «όχι» μόνο μικρό δεν είναι.
