Η υπόθεση της Θεσσαλονίκης με τους «αχυρανθρώπους» έχει προκαλέσει σεισμό στην εστίαση και στη νυχτερινή διασκέδαση. Συλλήψεις, εκατομμύρια ευρώ, εταιρείες και επιχειρηματίες στο μικροσκόπιο των Αρχών.
Όμως, πίσω από τη δικαστική διάσταση της υπόθεσης, υπάρχει και μια άλλη, πολύ μεγαλύτερη συζήτηση. Μια συζήτηση που κάποιοι αποφεύγουν.
Γιατί η μαζική παραβατικότητα δεν γεννιέται μέσα σε οικονομικό κενό.
Η Θεσσαλονίκη αποτελεί ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της αποτυχίας του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου.
Μια πόλη με ισχυρό βιομηχανικό και παραγωγικό παρελθόν, που είδε μεγάλο μέρος του τοπικού κεφαλαίου να εγκαταλείπει την παραγωγή και να στρέφεται στα ακίνητα, στα Airbnb, στην εστίαση και στη διασκέδαση.
Όχι απαραίτητα επειδή εκεί υπήρχε μεγαλύτερη προοπτική. Αλλά επειδή οι υπόλοιπες επιλογές περιορίζονταν.
Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα.
Σε μια αγορά με τεράστιο ανταγωνισμό, δυσβάσταχτα λειτουργικά έξοδα, υψηλή φορολογία, ασφαλιστικές εισφορές και ένα κόστος ζωής που συνεχώς ανεβαίνει.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία που αναδεικνύει το δημοσίευμα του The Opinion.
Με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι κατηγορούμενοι δεν είναι απαραίτητα μεγαλοκαρχαρίες που κολυμπούν στα εκατομμύρια.
Υπάρχουν και επιχειρηματίες που ενδεχομένως κατέφυγαν στη φοροδιαφυγή επειδή θεωρούσαν ότι, διαφορετικά, οι επιχειρήσεις τους δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν.
Όχι για να αγοράσουν άλλη μία βίλα. Αλλά για να συντηρήσουν το μαγαζί τους, την οικογένειά τους και ένα επίπεδο ζωής που έβλεπαν να απειλείται.
Προσοχή! Αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία.
Η φοροδιαφυγή παραμένει παράνομη και καταδικαστέα. Και όποιος αποδειχθεί ότι παρανόμησε, οφείλει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες.
Αλλά άλλο πράγμα η καταδίκη μιας παράνομης συμπεριφοράς και άλλο η άρνηση να εξετάσουμε τα αίτια που ενδεχομένως την τροφοδοτούν.
Διότι, αν μια επιχείρηση πληρώνει μέχρι τελευταίου ευρώ φόρους, εισφορές, ενέργεια, ενοίκια και προσωπικό, τι της απομένει στο τέλος του μήνα;
Της απομένουν χρήματα για αποταμίευση; Για τις σπουδές των παιδιών; Για την υγεία της οικογένειας; Για μια αξιοπρεπή ζωή;
Ή απλώς δουλεύει για να πληρώνει υποχρεώσεις;
Και φτάνουμε στο πιο κρίσιμο σημείο.
Μήπως οι «αχυράνθρωποι» και η εκτεταμένη παραβατικότητα αποτελούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, και συμπτώματα μιας μεσαίας τάξης που προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει τη φτωχοποίηση;
Αυτό είναι το ερώτημα. Όχι η αθώωση κανενός.
Και ας μην πιστεύει κανείς ότι η Θεσσαλονίκη αποτελεί εξαίρεση. Αντίστοιχες έρευνες στην Αθήνα, στον Πειραιά, στην Πάτρα ή σε άλλες πόλεις θα μπορούσαν να αναδείξουν ανάλογες παθογένειες. Το μέγεθός τους, βέβαια, μόνο οι έλεγχοι μπορούν να το αποδείξουν.
Η οικονομική πραγματικότητα δεν είναι άσπρο ή μαύρο. Έχει πολλές αποχρώσεις του γκρι.
Μόνο που το κράτος συχνά δείχνει να αντιμετωπίζει την αγορά αποκλειστικά μέσα από εισπρακτικούς στόχους, πρόστιμα και ελέγχους.
Και εδώ υπάρχει μια τεράστια αντίφαση.
Το κράτος απαιτεί από τον επιχειρηματία να είναι απολύτως συνεπής. Είναι όμως το ίδιο συνεπές απέναντι στην ανάγκη του επιχειρηματία να μπορεί να ζήσει από τη δουλειά του;
Δεν μπορεί η απάντηση σε κάθε παθογένεια να είναι μόνο περισσότερη καταστολή, χωρίς καμία ουσιαστική συζήτηση για τη φορολογική πολιτική, το κόστος λειτουργίας και τη βιωσιμότητα της μικρής επιχειρηματικότητας.
Γιατί στο τέλος δεν κινδυνεύουν μόνο οι επιχειρηματίες.
Κινδυνεύουν οι εργαζόμενοι, οι οικογένειές τους και ολόκληρη η τοπική οικονομία.
Ναι, να πληρώσουν όσοι έκλεψαν. Ναι, να τελειώσει το πάρτι της φοροδιαφυγής. Αλλά να τελειώσει και η υποκρισία ότι για όλα φταίει αποκλειστικά ο επιχειρηματίας.
Διότι, αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες που στραγγαλίζουν τη νόμιμη επιχειρηματικότητα, μπορεί να εξαφανιστούν κάποιοι «αχυράνθρωποι».
Το πρόβλημα, όμως, που ενδεχομένως τους γέννησε θα παραμείνει.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
