Πριν από μερικά χρόνια, το όνειρο της ιδιοκατοίκησης θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητο. Σήμερα, για εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, μοιάζει να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο.
Δεν πρόκειται μόνο για αριθμούς. Πρόκειται για έναν ολόκληρο τρόπο ζωής που αλλάζει.
Για δεκαετίες, η αγορά ενός σπιτιού αποτελούσε το μεγαλύτερο προσωπικό και οικογενειακό επίτευγμα. Ήταν η αίσθηση της ασφάλειας, η δημιουργία μιας σταθερής βάσης, η επένδυση στο μέλλον.
Σήμερα όμως οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά.
Οι τιμές των ακινήτων ανεβαίνουν σχεδόν παντού με ρυθμούς που ξεπερνούν την αύξηση των εισοδημάτων, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων παραμένουν υψηλά, ενώ η ακρίβεια απορροφά μεγάλο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Το αποτέλεσμα είναι κοινό τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες: όλο και περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι, αλλά όλο και λιγότεροι μπορούν πραγματικά να το κάνουν.
Βέβαια, υπάρχουν χώρες όπου η ενοικίαση αποτελεί διαχρονικά μέρος της κουλτούρας. Στη Γερμανία και στην Αυστρία, για παράδειγμα, η μακροχρόνια μίσθωση θεωρείται φυσιολογική επιλογή, καθώς οι ενοικιαστές απολαμβάνουν μεγαλύτερη προστασία και σταθερότητα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η επιθυμία για ιδιοκατοίκηση έχει εξαφανιστεί.
Αντίθετα, στις περισσότερες χώρες εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στόχο ζωής, απλώς γίνεται ολοένα δυσκολότερο να επιτευχθεί.
Η ελληνική πραγματικότητα γίνεται όλο και πιο δύσκολη
Στην Ελλάδα, το πρόβλημα εμφανίζεται ακόμη πιο έντονα.
Οι τιμές των κατοικιών κινούνται σε επίπεδα που απέχουν σημαντικά από τις οικονομικές δυνατότητες των περισσότερων νοικοκυριών. Παράλληλα, η ακρίβεια και ο πληθωρισμός έχουν ουσιαστικά εξανεμίσει μεγάλο μέρος των αυξήσεων που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια στους μισθούς.
Η απόσταση ανάμεσα στα πραγματικά εισοδήματα και στις τιμές αγοράς κατοικίας μεγαλώνει συνεχώς.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε αρκετές περιοχές της Αττικής απαιτούνται περισσότερα από 330 μηνιαία ενοίκια προκειμένου να αποκτήσει κάποιος μία κατοικία, ενώ οι τιμές πώλησης έχουν αυξηθεί έως και 85% μέσα στην τελευταία δεκαετία.
Την ίδια στιγμή, πάνω από το μισό διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών διατίθεται προς πώληση σε τιμές άνω των 200.000 ευρώ, όταν σχεδόν επτά στους δέκα υποψήφιους αγοραστές αναζητούν ακίνητα έως αυτό το ποσό.
Η ανισορροπία ανάμεσα στη ζήτηση και στην προσφορά γίνεται πλέον εμφανής.
Η αγορά κινείται με δύο ταχύτητες
Τα οικονομικότερα ακίνητα εξαφανίζονται γρήγορα από την αγορά, καθώς συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Αντίθετα, οι ακριβότερες κατοικίες χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να βρουν αγοραστή, δημιουργώντας μια αγορά δύο διαφορετικών ταχυτήτων.
Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται μόνο στις τιμές.
Η δυσκολία εξασφάλισης στεγαστικού δανείου, οι υψηλές προκαταβολές και η αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την αγορά εργασίας λειτουργούν αποτρεπτικά για χιλιάδες νέους ανθρώπους που θα ήθελαν να κάνουν το επόμενο βήμα.
Το ίδιο έργο και στην Αμερική
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι τιμές των κατοικιών έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με τη μέση τιμή να αγγίζει τις 440.600 δολάρια, ενώ η περιορισμένη προσφορά εξακολουθεί να πιέζει ανοδικά την αγορά.
Παρά τη βελτίωση στην απασχόληση, η προσιτή στέγη εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για όσους επιθυμούν να αγοράσουν την πρώτη τους κατοικία.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο κυριαρχεί η απαισιοδοξία
Τα στοιχεία από το Ηνωμένο Βασίλειο είναι επίσης αποκαλυπτικά.
Περισσότεροι από επτά στους δέκα πολίτες που δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία δηλώνουν ότι θέλουν να αγοράσουν σπίτι.
Ωστόσο, πάνω από τους μισούς πιστεύουν ότι πιθανότατα δεν θα τα καταφέρουν ποτέ.
Μια διαπίστωση που αποτυπώνει ξεκάθαρα τη νέα πραγματικότητα της αγοράς ακινήτων.
Το όνειρο υπάρχει. Η απόσταση μεγαλώνει.
Το συμπέρασμα είναι ίσως πιο απλό από όσο δείχνουν οι αριθμοί.
Η επιθυμία των ανθρώπων να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι δεν έχει αλλάξει.
Αυτό που αλλάζει είναι η δυνατότητα να το πετύχουν.
Και όσο οι τιμές των ακινήτων συνεχίζουν να αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα, όσο η χρηματοδότηση γίνεται δυσκολότερη και η καθημερινότητα ακριβότερη, το όνειρο της ιδιοκατοίκησης θα απομακρύνεται ακόμη περισσότερο.
Όχι μόνο στην Ελλάδα.
Αλλά σχεδόν σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
