Ας αφήσουμε τα μεγάλα λόγια και ας δούμε ποιος πλήρωσε τελικά τον λογαριασμό.
Η Ρωσία δέχθηκε κυρώσεις. Σωστά.
Η Ευρώπη όμως τι έκανε; Έκοψε το φθηνό ρωσικό αέριο, το πετρέλαιο και τον άνθρακα που για δεκαετίες κρατούσαν ανταγωνιστική τη βιομηχανία της και σχετικά διαχειρίσιμο το κόστος ζωής των πολιτών της.
Και μετά ανακάλυψε ότι η ενέργεια δεν είναι σύνθημα. Είναι λογαριασμός.
Το 2021, η Ρωσία κάλυπτε το 45% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μιλάμε για περίπου 152 δισ. κυβικά μέτρα αερίου. Δεν ήταν μια μικρή εξάρτηση που απλώς αντικαθίσταται με ένα τηλεφώνημα.
Ήταν η ενεργειακή βάση της Ευρώπης.
Φθηνό ρωσικό αέριο για θέρμανση και ηλεκτροπαραγωγή. Ρωσικό πετρέλαιο για μεταφορές και βιομηχανία. Ρωσικός άνθρακας. Πρώτη ύλη για να δουλεύουν τα εργοστάσια και να μην πνίγεται ο κόσμος από τους λογαριασμούς.
Και ξαφνικά, η Ευρώπη αποφάσισε να το κόψει.
Όχι επειδή είχε έτοιμη, φθηνότερη και ασφαλέστερη λύση. Αλλά επειδή έπρεπε να σταλεί το πολιτικό μήνυμα.
Το μήνυμα στάλθηκε.
Ο λογαριασμός, όμως, έμεινε εδώ.
Στα σπίτια. Στις επιχειρήσεις. Στα εργοστάσια. Στα σούπερ μάρκετ. Στην τσέπη της ευρωπαϊκής μεσαίας τάξης που δεν έχει άλλο περιθώριο να ακούει θεωρίες, όταν κάθε μήνα βλέπει την ακρίβεια να τρώει το εισόδημά της.
Ναι, η Ευρώπη βρήκε εναλλακτικές. Υγροποιημένο φυσικό αέριο, νέους προμηθευτές, αποθήκες, επιδοτήσεις, εξοικονόμηση. Αλλά τίποτε από αυτά δεν σημαίνει ότι ξαναβρήκε τη φθηνή ενέργεια που είχε.
Γιατί το αμερικανικό LNG, οι νέες διαδρομές και η τεράστια επιδότηση της αγοράς δεν είναι δωρεάν. Και όταν δεν είναι δωρεάν για το κράτος, πληρώνεται από τον φορολογούμενο. Δηλαδή, πάλι από τον πολίτη.
Η Ευρώπη μπορεί να μείωσε το ρωσικό αέριο από το 45% στο 12% των εισαγωγών της. Μόνο που, για να το καταφέρει, χρειάστηκε να μειώσει και τη ζήτηση φυσικού αερίου κατά 19%.
Με απλά ελληνικά; Λιγότερη κατανάλωση, λιγότερη παραγωγή, πιο σφιχτή οικονομία, περισσότερο άγχος για κάθε χειμώνα.
Και κάπου εδώ αρχίζει η πολιτική πραγματικότητα.
Σε όλη την Ευρώπη ανεβαίνουν κόμματα, φωνές και παρατάξεις που λένε πλέον αυτό που οι «καθωσπρέπει» απέφευγαν να πουν: η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να αδιαφορεί για το ενεργειακό της κόστος, λες και δεν αφορά τον απλό άνθρωπο.
Γιατί όταν ο κόσμος δεν βγάζει τον μήνα, δεν τον ενδιαφέρει ποιος κέρδισε μια τηλεμαχία στις Βρυξέλλες. Τον ενδιαφέρει αν μπορεί να ανάψει καλοριφέρ, αν θα κλείσει η επιχείρησή του και αν το παιδί του θα βρει δουλειά σε μια Ευρώπη που χάνει καθημερινά την παραγωγική της δύναμη.
Η Ρωσία χτυπήθηκε, αλλά δεν γονάτισε.
Η Ευρώπη, αντίθετα, έκοψε την ενεργειακή της φλέβα και τώρα προσπαθεί να πείσει τους πολίτες της ότι το αίμα που χάνει είναι «στρατηγική επιλογή».
Το πρόβλημα είναι ότι οι πολίτες δεν αγοράζουν πια εύκολα αυτή την αφήγηση.
Και αν η ενεργειακή πίεση συνεχιστεί, δεν αποκλείεται εκείνοι που σήμερα μιλούν για οριστικό διαζύγιο με τη Μόσχα να ψάχνουν αύριο, αθόρυβα και από την πίσω πόρτα, πώς θα ξαναβρούν το φθηνό ρωσικό αέριο.
Τότε θα φανεί ποιος έχασε πραγματικά.
Στοιχεία: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, REPowerEU.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
