Κάτι δεν βγαίνει στον λογαριασμό. Και όσο οι τιμές στα πρατήρια παραμένουν πάνω από τα 2 ευρώ, τόσο μεγαλώνει η αγανάκτηση των οδηγών.
Το καλοκαίρι του 2008, το αργό πετρέλαιο έφτασε στο ιστορικό ρεκόρ των 147 δολαρίων το βαρέλι. Στην Ελλάδα, όμως, η μέση τιμή της αμόλυβδης βρισκόταν κοντά στα 1,27 ευρώ το λίτρο.
Σήμερα, με το βαρέλι αρκετά χαμηλότερα από εκείνο το ιστορικό υψηλό, η βενζίνη έχει περάσει ξανά το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ. Σε ορισμένες περιοχές και ιδιαίτερα στα νησιά, η τιμή ανεβαίνει ακόμη περισσότερο.
Πώς γίνεται, λοιπόν, το πετρέλαιο να είναι φθηνότερο από το 2008 και ο καταναλωτής να πληρώνει ακριβότερα στην αντλία;
Η απάντηση δεν βρίσκεται σε έναν μόνο παράγοντα.
Μετά την περίοδο των μνημονίων, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης αυξήθηκε σημαντικά, ενώ πάνω στην τελική τιμή προστίθεται και ΦΠΑ 24%. Έτσι, ένα πολύ μεγάλο μέρος των χρημάτων που αφήνει ο οδηγός στο πρατήριο καταλήγει απευθείας στα κρατικά ταμεία.
Υπάρχει, όμως, και η ισοτιμία. Το 2008 το ευρώ είχε φτάσει κοντά στο 1,60 έναντι του δολαρίου, λειτουργώντας ως ισχυρή ασπίδα απέναντι στην άνοδο του πετρελαίου. Σήμερα αυτή η προστασία δεν υπάρχει στον ίδιο βαθμό, καθώς το πετρέλαιο αγοράζεται διεθνώς σε δολάρια.
Από εκεί και πέρα, στον λογαριασμό μπαίνουν το κόστος διύλισης, τα περιθώρια εμπορίας, η μεταφορά και οι ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής.
Όλα αυτά εξηγούν ένα μέρος της διαφοράς. Δεν εξαφανίζουν, όμως, το μεγάλο ερώτημα: πόσο από την τελική τιμή δικαιολογείται πραγματικά και πόσο αποτελεί ευκαιρία για υπερκέρδη μέσα σε κάθε νέα κρίση;
Η σύγκριση των δύο εποχών δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη αισχροκέρδειας. Είναι, όμως, αρκετή για να απαιτήσει ο πολίτης καθαρές απαντήσεις και ουσιαστικούς ελέγχους.
Γιατί στο τέλος το βαρέλι μπορεί να ανεβαίνει και να κατεβαίνει. Η τιμή στην αντλία, όμως, μοιάζει να γνωρίζει πολύ καλύτερα τον δρόμο της ανόδου παρά εκείνον της επιστροφής.
Τα ιστορικά και σημερινά δεδομένα δημοσιεύονται στο Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ η κορύφωση του πετρελαίου το 2008 καταγράφεται και από την Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
