Υπάρχουν κάποιες εικόνες που δεν είναι απλώς παλιές φωτογραφίες. Είναι κομμάτια μνήμης. Είναι παράθυρα σε μια άλλη Πάτρα. Σε μια πόλη αλλιώς χτισμένη, αλλιώς ντυμένη, αλλιώς ζωντανή.
Η φωτογραφία από το 1934 με τις ιστορικές Σκάλες της οδού Αγίου Νικολάου δεν καταγράφει μόνο ένα τοπόσημο της πόλης. Καταγράφει ολόκληρη εποχή. Τον χωμάτινο δρόμο, τους λιγοστούς περαστικούς, τα παιδιά, τα σπίτια με την αρχιτεκτονική της παλιάς Πάτρας, αλλά πάνω απ’ όλα τη μεγάλη σκάλα που ένωνε -όπως και σήμερα- δύο διαφορετικούς κόσμους της πόλης.
Και στην κορυφή της, τότε, υπήρχε κάτι που σήμερα μοιάζει σχεδόν απίστευτο για πολλούς νεότερους: ένα στέμμα.
Το στέμμα αυτό είχε τοποθετηθεί στο πλαίσιο των εορτασμών για την παλινόρθωση της μοναρχίας τη δεκαετία του ’30, δίνοντας στις σκάλες έναν ακόμη πιο συμβολικό χαρακτήρα. Δεν ήταν απλώς ένα διακοσμητικό στοιχείο. Ήταν το αποτύπωμα μιας ολόκληρης πολιτικής και ιστορικής συγκυρίας πάνω στο αστικό τοπίο της Πάτρας.
Έτσι, οι Σκάλες της Αγίου Νικολάου δεν ήταν μόνο ένα σημείο διέλευσης. Ήταν και ένας καθρέφτης της εποχής. Ένα σημείο όπου η καθημερινότητα της πόλης συναντούσε την Ιστορία.
Η συγκεκριμένη εικόνα έχει μια σπάνια δύναμη. Γιατί δείχνει μια Πάτρα πιο αθώα, πιο ήσυχη, πιο λιτή. Μια πόλη χωρίς τη φρενίτιδα του σήμερα, αλλά με έντονη ταυτότητα. Με ανθρώπους που κινούνταν σε χώρους οι οποίοι, δεκαετίες μετά, εξακολουθούν να κουβαλούν μνήμη, βάρος και χαρακτήρα.
Οι σκάλες της Αγίου Νικολάου παραμένουν μέχρι σήμερα ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της αχαϊκής πρωτεύουσας. Όμως φωτογραφίες σαν κι αυτή θυμίζουν ότι πριν γίνουν σύμβολο της σύγχρονης Πάτρας, υπήρξαν μάρτυρες άλλων εποχών, άλλων πολιτικών συμβολισμών, άλλων ρυθμών ζωής.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο γοητευτικό στοιχείο τους: ότι δεν είναι απλώς σκάλες. Είναι μια κάθετη διαδρομή μέσα στον χρόνο.
