Η Μέση Ανατολή παραμένει πάνω σε μια λεπτή κλωστή και αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο «κλειδί» δεν βρίσκεται μόνο στα πεδία των μαχών. Βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.
Η Τεχεράνη στέλνει πλέον ξεκάθαρο μήνυμα προς την Ουάσινγκτον: το Ορμούζ δεν ανοίγει χωρίς συμφωνία στους όρους που θέτει το Ιράν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ξεκαθάρισαν πως η στρατηγική τους παραμένει το κλείσιμο των Στενών μέχρι η αμερικανική πλευρά να αποδεχθεί το πακέτο των ιρανικών απαιτήσεων.
Και κάπου εδώ αρχίζει το μεγάλο γεωπολιτικό παζάρι.
Τι ζητά η Τεχεράνη
Οι απαιτήσεις του Ιράν είναι βαριές και δεν περιορίζονται μόνο στο Ορμούζ. Η Τεχεράνη ζητά να τερματιστεί ο πόλεμος και η αμερικανική επιθετικότητα απέναντι στο ίδιο και στους συμμάχους του στην περιοχή, να αρθεί ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, να καταργηθούν οι οικονομικές κυρώσεις και να αποδεσμευθούν χωρίς όρους τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Με απλά λόγια, το Ιράν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο του Ορμούζ ως το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί που διαθέτει.
Και γνωρίζει πολύ καλά τη σημασία του.
Το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί ζωτική αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου. Γι’ αυτό και η επαναλειτουργία του έχει μετατραπεί σε μία από τις βασικές προτεραιότητες του Ντόναλντ Τραμπ.
Τραμπ: «Είναι σαν παρτίδα σκακιού»
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται, τουλάχιστον δημόσια, να μην πιέζεται από το ιρανικό τελεσίγραφο.
Μιλώντας στο Axios, επέλεξε να στρέψει το ενδιαφέρον στην κατάσταση της ιρανικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι ο υψηλός πληθωρισμός και η οικονομική πίεση έχουν φέρει την Τεχεράνη σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Για τη στρατηγική που ακολουθεί χρησιμοποίησε μία χαρακτηριστική φράση:
«Είναι σαν παρτίδα σκακιού».
Και αυτή ίσως περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή.
Οι ΗΠΑ περιμένουν η οικονομική πίεση να λυγίσει την Τεχεράνη. Το Ιράν, από την άλλη, κρατά κλειστό ένα από τα σημαντικότερα περάσματα του παγκόσμιου ενεργειακού χάρτη, επιχειρώντας να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να κάνει πίσω.
Διαπραγματεύσεις ή απλώς μηνύματα;
Ακόμη και σε αυτό το σημείο, οι δύο πλευρές παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα.
Ο Τραμπ έχει αφήσει επανειλημμένα να εννοηθεί ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία διαπραγματεύσεων. Η Τεχεράνη το αρνείται.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επιμένει ότι δεν πρόκειται για κανονικές συνομιλίες αλλά για ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ενδιάμεσων, αποκλείοντας ουσιαστική επιστροφή στο τραπέζι όσο –όπως υποστηρίζει– συνεχίζονται οι αμερικανικές παραβιάσεις της προηγούμενης συμφωνίας.
Παράλληλα, το Ιράν βρίσκεται σε συζητήσεις με το Ομάν για το καθεστώς που θα ισχύσει στο μέλλον για τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά.
Και εδώ υπάρχει ακόμη ένα μεγάλο αγκάθι: η Τεχεράνη δεν θέλει επιστροφή στην κατάσταση που ίσχυε πριν από τον πόλεμο και επιδιώκει να επιβάλει τέλη για υπηρεσίες που θα παρέχονται κατά τη διέλευση, κάτι στο οποίο αντιδρούν κάθετα οι ΗΠΑ.
Και ενώ το Ορμούζ παραμένει κλειστό, ανοίγουν νέα μέτωπα
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη καθώς η ένταση εξαπλώνεται ξανά στην περιοχή.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν επίθεση με drones σε διυλιστήριο της ARAMCO στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ εξαπέλυσαν πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις εναντίον στόχων στην Υεμένη. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, τουλάχιστον 11 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μετά την παράλυση του Ορμούζ η Ερυθρά Θάλασσα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος για τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων και το διεθνές εμπόριο.
Την ίδια ώρα, η Σαουδική Αραβία ενισχύει τη θέση της, προχωρώντας σε συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με Πακιστάν και Τουρκία.
Το ενεργειακό «σκάκι» μόλις άρχισε
Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα υποχωρήσει πρώτος.
Είναι πόσο μπορεί να αντέξει η παγκόσμια οικονομία ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Ορμούζ, την ώρα που η ένταση επιστρέφει και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Ουάσινγκτον ποντάρει στην οικονομική ασφυξία του Ιράν.
Η Τεχεράνη ποντάρει στο γεγονός ότι κρατά στα χέρια της ένα πέρασμα που μπορεί να επηρεάσει πετρέλαιο, μεταφορές, αγορές και τελικά τις τσέπες εκατομμυρίων πολιτών πολύ μακριά από τη Μέση Ανατολή.
Και αυτή είναι μια παρτίδα στην οποία κανείς δεν μπορεί εύκολα να σηκωθεί από το τραπέζι
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
