Στη διεθνή πολιτική δεν υπάρχουν συναισθηματισμοί. Υπάρχουν συμφέροντα. Και όταν αυτά αλλάζουν, οι χθεσινοί σύμμαχοι μπορούν να βρεθούν ξαφνικά απέναντι, χωρίς προειδοποίηση και χωρίς δεύτερη σκέψη.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται αντιμέτωπος με αυτή τη σκληρή πραγματικότητα. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αρκείται πλέον στο να του ζητά να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Φτάνει στο σημείο να αμφισβητεί δημόσια την παραμονή του στην προεδρία της Ουκρανίας.
Και δεν μιλάμε για μια απλή διπλωματική διαφωνία. Μιλάμε για μια σύγκρουση στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται διατεθειμένος να χρησιμοποιήσει το πολιτικό βάρος της Ουάσιγκτον για να επιβάλει τη δική του ατζέντα.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις που αποδίδονται στον Τραμπ, ο Ζελένσκι είχε πολλές ευκαιρίες να τερματίσει τον πόλεμο, αλλά δεν τις αξιοποίησε. Γι’ αυτό και ο ίδιος έθεσε ευθέως ζήτημα νέας ουκρανικής ηγεσίας.
Η βαρύτητα αυτής της παρέμβασης είναι τεράστια. Ο άνθρωπος που εκπροσωπεί τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ δεν περιορίζεται να διαφωνήσει με τις επιλογές του Κιέβου. Ανοίγει δημόσια συζήτηση για το ποιος πρέπει να βρίσκεται στο τιμόνι της Ουκρανίας.
Και την ίδια ώρα, στην άλλη άκρη της γεωπολιτικής σκακιέρας, βρίσκεται ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η αναφερόμενη συνεννόηση Ουάσιγκτον και Μόσχας για το ρωσικό ντίζελ προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην υπόθεση. Η αμερικανική κυβέρνηση αναζητά τρόπους να περιορίσει την πίεση στις τιμές των καυσίμων, ενώ η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτές τις αγορές για τα ενεργειακά της προϊόντα.
Με απλά λόγια, εκεί όπου το Κίεβο βλέπει ένα οικονομικό όπλο εναντίον της Μόσχας, ο Λευκός Οίκος βλέπει έναν πονοκέφαλο για την αμερικανική οικονομία.
Και κάπου εδώ πέφτουν οι μάσκες της διπλωματίας.
Διότι οι ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια έχουν συγκεκριμένο στρατιωτικό και οικονομικό στόχο: να περιορίσουν τη δυνατότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο. Όμως, η αναστάτωση στην ενεργειακή αγορά δημιουργεί παράλληλα προβλήματα και σε χώρες που δεν βρίσκονται στο πεδίο της μάχης.
Ο Τραμπ δεν θέλει να πληρώνει πολιτικά στην Αμερική το κόστος μιας σύγκρουσης που επιδιώκει να τερματίσει.
Το ακόμη πιο σκληρό κομμάτι του παρασκηνίου αφορά τις αμερικανικές πληροφορίες.
Σύμφωνα με όσα αποδίδονται σε Ουκρανό αξιωματούχο για τις συνομιλίες στο Μαϊάμι, οι εκπρόσωποι του Τραμπ φέρονται να προειδοποίησαν ότι η συνέχιση των πληγμάτων σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να οδηγήσει στη διακοπή της πληροφοριακής υποστήριξης προς το Κίεβο. Η αμερικανική πλευρά αρνείται ότι υπήρξε τέτοια απειλή.
Εάν, ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο γινόταν πραγματικότητα, δεν θα επρόκειτο για μια συνηθισμένη διπλωματική κύρωση. Θα επηρέαζε έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς υποστήριξης των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Και αυτό είναι το πραγματικό βάρος της αμερικανικής πίεσης: η Ουκρανία καλείται να διαπραγματευτεί γνωρίζοντας πόσο εξαρτάται από εκείνον που της ζητά παραχωρήσεις.
Στη Μόσχα, φυσικά, δεν αφήνουν την ευκαιρία να πάει χαμένη.
Ο Κίριλ Ντμίτριεφ παρουσιάζει την ενεργειακή συνεννόηση ως διπλωματική επιτυχία της Ρωσίας. Ο Ροντιόν Μιρόσνικ υποστηρίζει ότι οι αναφορές Τραμπ σε αλλαγή προέδρου προκάλεσαν σοκ στην ουκρανική πολιτική ελίτ.
Ο δε Ουκρανός βουλευτής Αρτέμ Ντμίτρουκ, ο οποίος έχει εγκαταλείψει τη χώρα, χρησιμοποίησε έναν ακραίο παραλληλισμό με την εξόντωση κατσαρίδας για να περιγράψει το πολιτικό χτύπημα που θεωρεί ότι δέχθηκε ο Ζελένσκι.
Πρόκειται για τοποθετήσεις με σαφή πολιτική σκοπιμότητα. Δείχνουν, ωστόσο, πόσο πρόθυμοι είναι οι αντίπαλοι του Ουκρανού προέδρου να αξιοποιήσουν κάθε ρήγμα στις σχέσεις του με την Ουάσιγκτον.
Το μεγάλο ζήτημα, όμως, δεν είναι οι πανηγυρισμοί της Μόσχας. Είναι η επόμενη κίνηση του Λευκού Οίκου.
Ο Ζελένσκι επιμένει ότι μια ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να μετατραπεί σε παράδοση ουκρανικών εδαφών χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας. Ο Τραμπ, από την άλλη, πιέζει για ταχύτερη κατάληξη, συνδέοντας ολοένα περισσότερο την αμερικανική στάση με τα οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ.
Και ο Πούτιν επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη διάσταση απόψεων προς όφελος της ρωσικής διαπραγματευτικής θέσης.
Το ερώτημα είναι αν ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποιεί τη δημόσια αμφισβήτηση του Ζελένσκι ως διαπραγματευτικό μοχλό ή αν προετοιμάζει μια ακόμη βαθύτερη αλλαγή πολιτικής.
Γιατί, όταν ο ισχυρότερος σύμμαχός σου αρχίζει να συζητά δημόσια την αντικατάστασή σου, το πρόβλημα δεν βρίσκεται πια μόνο απέναντι, στο μέτωπο του πολέμου. Βρίσκεται και στο τραπέζι όπου αποφασίζεται το μέλλον σου.
Και εκεί, οι χειραψίες δεν εγγυώνται τίποτα.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
