Η εικόνα στην Ουάσιγκτον ήταν φτιαγμένη για να γράψει ιστορία. Κόκκινο χαλί, τιμές που δεν παραπέμπουν σε μια τυπική υποδοχή αρχηγού κράτους, αλλά σε μια συνάντηση πολύ μεγαλύτερης σημασίας, αεροπορικές διελεύσεις και ο Donald Trump αυτοπροσώπως στην αεροπορική βάση Joint Base Andrews για να υποδεχθεί τον Xi Jinping.
Μια υποδοχή με κάθε επισημότητα, σχεδόν χολιγουντιανή. Μόνο που πίσω από τις χειραψίες, τα χαμόγελα και τη φράση περί «εξαιρετικής σχέσης», παίζεται ένα παιχνίδι πολύ μεγαλύτερο από μια διήμερη επίσκεψη.
Η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο δεν συναντιούνται απλώς για να κατεβάσουν τους τόνους. Συναντιούνται γιατί κανείς δεν θέλει η μεταξύ τους σύγκρουση να ξεφύγει — εμπορικά, στρατιωτικά και κυρίως τεχνολογικά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η τεχνητή νοημοσύνη. Εκεί όπου οι δύο υπερδυνάμεις τρέχουν με το πόδι στο γκάζι και καμία δεν δείχνει διατεθειμένη να πατήσει φρένο. Ο Trump το έχει πει με τον δικό του τρόπο: όποιος κερδίσει στην ΑΙ, κερδίζει. Και η Κίνα δεν έχει καμία διάθεση να δεχθεί κανόνες που θεωρεί ότι μπορεί να της κόψουν τον δρόμο προς την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία.
Το πρόβλημα είναι ότι η ΑΙ δεν είναι πια μόνο εφαρμογές, εταιρείες και εντυπωσιακά εργαλεία. Έχει περάσει στην οικονομία, στην ασφάλεια, στις υποδομές και στις στρατιωτικές χρήσεις. Γι’ αυτό και μια ενδεχόμενη συμφωνία για περιορισμούς ή διαφάνεια μοιάζει, προς το παρόν, πολύ μακρινή.
Υπάρχει πάντως στο τραπέζι η συζήτηση για μια απευθείας γραμμή επικοινωνίας, ένα είδος «κόκκινου τηλεφώνου» για σοβαρά περιστατικά που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Μια μικρή κίνηση, αλλά καθόλου αδιάφορη σε μια εποχή όπου η τεχνολογία προχωρά πιο γρήγορα από την πολιτική.
Πιο άμεσο αποτέλεσμα φαίνεται να είναι η παράταση της εμπορικής εκεχειρίας ανάμεσα στις δύο χώρες έως τον Ιανουάριο. Οι δασμοί, οι σπάνιες γαίες, οι εξαγωγές αμερικανικών προϊόντων και η πίεση προς το Πεκίνο παραμένουν ανοιχτά μέτωπα. Απλώς, για την ώρα, η σύγκρουση μπαίνει ξανά στο ψυγείο.
Και βέβαια υπάρχει η Ταϊβάν. Η πώληση αμερικανικών όπλων ύψους 14 δισ. δολαρίων προς το νησί αποτελεί αγκάθι για το Πεκίνο, με τον Xi να αναμένεται να πιέσει τον Trump για καθυστέρηση ή ακύρωση της διαδικασίας. Εκεί βρίσκεται και η πραγματική κόκκινη γραμμή των δύο πλευρών.
Ο Trump ποντάρει, όπως κάνει πάντα, στην προσωπική διπλωματία και στη μεγάλη εικόνα. Του αρέσει το θέαμα των συνόδων, η ισχυρή συμβολική στιγμή, η αίσθηση ότι ο ίδιος είναι ο άνθρωπος που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες. Ο Xi, από την άλλη, δεν λειτουργεί με αυθορμητισμούς. Είναι μεθοδικός, ψυχρός και έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του μια στρατηγική που δεν τελειώνει με τη θητεία ενός Αμερικανού προέδρου.
Γι’ αυτό και οι προσδοκίες για μια μεγάλη ιστορική συμφωνία παραμένουν χαμηλές. Δεν πρόκειται να δούμε ένα νέο Reagan–Gorbachev, ούτε κάποιο deal που θα βάλει ξαφνικά κανόνες στην κούρσα της ΑΙ.
Αν βγει κάτι ουσιαστικό από αυτή τη συνάντηση, θα είναι η διατήρηση μιας εύθραυστης ισορροπίας. Και στις μέρες μας, ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, αυτό από μόνο του δεν είναι λίγο.
Ο Xi ολοκληρώνει την επίσκεψή του την Παρασκευή 25/9. Μέχρι τότε, όλος ο πλανήτης θα κοιτάζει όχι τόσο το κόκκινο χαλί, αλλά όσα θα ειπωθούν πίσω από τις κλειστές πόρτες.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
