Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κοινωνική ένταση που δεν περιορίζεται πλέον στις διαδηλώσεις και στις συγκρούσεις με την αστυνομία. Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς στο τραπέζι φέρεται να μπήκε ακόμη και το ενδεχόμενο προσωρινού αποκλεισμού των δημοφιλέστερων μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του γαλλικού ερευνητικού μέσου Blast, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ζήτησε από τους τέσσερις μεγαλύτερους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους της χώρας να προετοιμαστούν τεχνικά για πιθανό προσωρινό αποκλεισμό των TikTok, Instagram, Snapchat και X, ενόψει των κινητοποιήσεων της 24ης και 25ης Οκτωβρίου.
Προσοχή στη λεπτομέρεια: Δεν ανακοινώθηκε ότι οι πλατφόρμες θα κλείσουν. Το δημοσίευμα κάνει λόγο για προετοιμασία, ώστε να υπάρχει αυτή η δυνατότητα εφόσον δοθεί σχετική εντολή.
Και μόνο όμως ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο φέρεται να εξετάστηκε, ανοίγει μια πολύ σοβαρή συζήτηση. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια κυβέρνηση στο όνομα της δημόσιας τάξης; Και πού ακριβώς μπαίνει το όριο ανάμεσα στην ασφάλεια και στην ελευθερία της ενημέρωσης;
Την ίδια ώρα, οι εικόνες από τους γαλλικούς δρόμους αποτυπώνουν το μέγεθος της έντασης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδόθηκαν για τις κινητοποιήσεις, 70.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες κινητοποιήθηκαν, περίπου 1.000 άνθρωποι συνελήφθησαν ή προσήχθησαν, ενώ καταγράφηκαν και τραυματισμοί.
Οι αριθμοί των διαδηλωτών διαφέρουν σημαντικά. Τα συνδικάτα μιλούν για 800.000 συμμετέχοντες σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ η κυβέρνηση δίνει τον αριθμό των 410.000.
Ακόμη κι έτσι, πρόκειται για κινητοποιήσεις μεγάλης κλίμακας, με τη δυσαρέσκεια να εκφράζεται δημόσια και τις αρχές να επιχειρούν να αποτρέψουν την επανάληψη βίαιων επεισοδίων.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Η αντιμετώπιση της βίας και των λεηλασιών αποτελεί υποχρέωση του κράτους. Όμως η προστασία της δημόσιας τάξης δεν καταργεί την ανάγκη να ελέγχονται αυστηρά η νομιμότητα, η αναγκαιότητα και η αναλογικότητα κάθε περιορισμού.
Άλλωστε, υπάρχει ήδη το προηγούμενο της Νέας Καληδονίας, όπου η απαγόρευση του TikTok το 2024 κρίθηκε παράνομη από το γαλλικό Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο πόσοι διαδηλώνουν, πόσοι συλλαμβάνονται ή πόσοι αστυνομικοί βρίσκονται στους δρόμους. Είναι και ποια εργαλεία θεωρεί θεμιτό να χρησιμοποιήσει μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση όταν η κοινωνική ένταση μεγαλώνει.
Γιατί η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται μόνο όταν επικρατεί ηρεμία. Δοκιμάζεται κυρίως όταν οι δρόμοι γεμίζουν και οι αποφάσεις γίνονται δύσκολες.
Σύμφωνα με το ίδιο το Blast, ο σχεδιαζόμενος αποκλεισμός δεν εφαρμόστηκε τελικά. Η αποκάλυψη, ωστόσο, παραμένει σημαντική, καθώς το μέσο δημοσίευσε στοιχεία για την επιστολή της 22ας Οκτωβρίου και την προετοιμασία των παρόχων.
Το ερώτημα που μένει είναι σαφές: Όταν μια κοινωνία βγαίνει στους δρόμους για την ακρίβεια και την αγοραστική της δύναμη, η απάντηση πρέπει να αφορά και τα αιτήματά της — όχι μόνο τα μέτρα αστυνόμευσης.
