Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Πρώτα έρχονται οι εκθέσεις, μετά τα σενάρια, ακολουθούν οι διαψεύσεις και στο τέλος ο λογαριασμός πηγαίνει στον εργαζόμενο.
Δούλευε, πλήρωνε εισφορές, πλήρωνε φόρους, πάλευε να επιβιώσεις μέσα στην ακρίβεια. Και όταν φτάσεις στην ηλικία που περιμένεις επιτέλους να ξεκουραστείς, μπορεί να σου πουν ότι πρέπει να δουλέψεις λίγο ακόμη!
Αυτό είναι το μεγάλο ζήτημα πίσω από τα νέα σενάρια για τις συντάξεις, που θέλουν το γενικό όριο ηλικίας να μετακινείται από τα 67 στα 68 έτη έως το 2030.
Η αιτία; Η γήρανση του πληθυσμού, το δημογραφικό πρόβλημα και η πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα. Αυτά εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσα από τις αναλογιστικές προβολές του Ageing Report.
Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια. Οι εργαζόμενοι δεν είναι αριθμοί σε ένα υπολογιστικό φύλλο των Βρυξελλών. Είναι άνθρωποι!
Είναι ο οικοδόμος που έχει διαλύσει τη μέση του. Ο σερβιτόρος που βρίσκεται όρθιος από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ο οδηγός, ο εργάτης, ο μικροεπαγγελματίας που παλεύει μια ζωή να κρατήσει την επιχείρησή του ανοιχτή.
Αυτούς ποιος τους ρωτάει αν αντέχουν να δουλεύουν μέχρι τα 68;
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση. Από τη μία, ακούμε συνεχώς για την ανάγκη να μπουν νέοι άνθρωποι στην αγορά εργασίας. Από την άλλη, συζητάμε να κρατήσουμε τους μεγαλύτερους ακόμη περισσότερο στη δουλειά.
Ποιοι κινδυνεύουν να πληρώσουν το μάρμαρο;
Με τα σημερινά δεδομένα, πλήρης σύνταξη προβλέπεται γενικά στα 67 με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα προστατεύονται από μεταγενέστερες αλλαγές. Το μεγάλο ερωτηματικό αφορά κυρίως τους σημερινούς 40άρηδες και 50άρηδες, ιδιαίτερα εκείνους που έχουν κενά στα ένσημά τους και δεν μπορούν να συμπληρώσουν 40ετία.
Βεβαίως, απόφαση για αύξηση στα 68 δεν υπάρχει. Η υφυπουργός Εργασίας, Άννα Ευθυμίου, έχει ξεκαθαρίσει ότι από την επανεξέταση του 2027 δεν προκύπτει αλλαγή στα όρια συνταξιοδότησης. Επίσης, η Κομισιόν δεν μπορεί να επιβάλει μόνη της νέα ηλικιακά όρια στην Ελλάδα.
Ωραία μέχρι εδώ.
Αλλά το ερώτημα παραμένει: Αν το ασφαλιστικό συνεχίσει να πιέζεται, ποιος εγγυάται ότι ο σημερινός 45άρης δεν θα βρεθεί αύριο μπροστά σε νέα δεδομένα;
Γιατί στην Ελλάδα έχουμε μάθει κάτι πολύ καλά. Οι οικονομικές δυσκολίες του συστήματος καταλήγουν συχνά στις πλάτες εκείνων που ήδη πληρώνουν.
Και κάποια στιγμή πρέπει να ειπωθεί καθαρά:
Δεν μπορεί η απάντηση σε κάθε πρόβλημα του ασφαλιστικού να είναι να δουλεύει ο άνθρωπος μέχρι να μην αντέχει άλλο.
Η σύνταξη δεν είναι χάρη του κράτους. Είναι δικαίωμα που χτίζεται με δεκαετίες δουλειάς και εισφορών.
Και η ζωή δεν μπορεί να αρχίζει μόνο όταν τελειώνουν οι αντοχές μας.
