Στην πολιτική υπάρχουν οι επίσημες ανακοινώσεις. Στη διπλωματία οι θερμές χειραψίες, τα πλατιά χαμόγελα και οι βαρύγδουπες δηλώσεις περί ιστορικής φιλίας.
Και πίσω από όλα αυτά; Οι μπίζνες. Οι μεγάλες μπίζνες.
Αυτές ήταν πάντα που κινούσαν τα νήματα. Αυτές καθόριζαν τις συμμαχίες, αυτές έφερναν τις χώρες πιο κοντά και αυτές, πολλές φορές, τις απομάκρυναν.
Όποιος πιστεύει ότι οι μεγάλες δυνάμεις χαράσσουν εξωτερική πολιτική με βάση το συναίσθημα, μάλλον δεν έχει καταλάβει πώς λειτουργεί ο κόσμος.
Και η νέα συμφωνία Ελλάδας – ΗΠΑ αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Στην Αθήνα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Μάρκο Ρούμπιο κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, στο πλαίσιο του έκτου Στρατηγικού Διαλόγου των δύο χωρών.
Μίλησαν για κοινές αξίες, στρατηγική συνεργασία και ισχυρούς δεσμούς.
Ωραία όλα αυτά.
Μόνο που το πραγματικό ζουμί βρίσκεται στους αριθμούς και στις συμφωνίες.
Τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικούς στρατιωτικούς εξοπλισμούς. Τεθωρακισμένα Stryker, συνεργασίες αμυντικών βιομηχανιών, φυσικό αέριο, υδρογονάνθρακες, επενδύσεις, τεχνολογία και ναυτιλία.
Μια ολόκληρη επιχειρηματική ατζέντα, με οικονομικό και γεωπολιτικό βάρος.
Και φυσικά, τίποτα από αυτά δεν γίνεται τυχαία.
Οι Αμερικανοί ξέρουν πολύ καλά τι θέλουν. Να ενισχύσουν την παρουσία τους σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας, να διευρύνουν τις εμπορικές τους σχέσεις και να δημιουργήσουν ακόμη μεγαλύτερο χώρο για τα δικά τους οικονομικά συμφέροντα.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, θέλει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και να αποκτήσει ισχυρότερο ρόλο στον διεθνή χάρτη.
Μια σχέση στην οποία η διπλωματία ανοίγει τις πόρτες και οι επιχειρήσεις αναζητούν τις ευκαιρίες.
Πρώτος μεγάλος πρωταγωνιστής, η αμυντική βιομηχανία.
Τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια. Όχι υποσχέσεις στον αέρα, αλλά ανακοινωμένες πωλήσεις στρατιωτικού υλικού μέσω του αμερικανικού προγράμματος FMS.
Πίσω από αυτές τις συμφωνίες βρίσκονται βιομηχανίες, τεχνολογίες, παραγωγικές αλυσίδες και τεράστια οικονομικά συμφέροντα.
Και βέβαια, υπάρχει και η στρατιωτική διάσταση, με την παραχώρηση των Stryker και τη συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.
Αλλά το παιχνίδι δεν τελειώνει στα όπλα.
Γιατί εκεί που πραγματικά μυρίζει χρήμα, και μάλιστα πολύ, είναι η ενέργεια.
Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, το αμερικανικό LNG και οι έρευνες υδρογονανθράκων μπαίνουν στην πρώτη γραμμή.
Η Ουάσιγκτον θέλει μεγαλύτερη πρόσβαση στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές. Η Αθήνα επιδιώκει να γίνει ένας από τους βασικούς κόμβους μέσω των οποίων θα περνά το φυσικό αέριο προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Και πίσω από τους αγωγούς, τα λιμάνια και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις, βρίσκονται εταιρείες, επενδυτικά κεφάλαια και συμβόλαια μεγάλης αξίας.
Αυτό είναι το πραγματικό μέγεθος του παιχνιδιού.
Και δεν περιορίζεται στην ενέργεια.
Η τεχνολογία αποτελεί το επόμενο μεγάλο πεδίο. Υπερνοημοσύνη, υπερυπολογιστές, κυβερνοασφάλεια και προηγμένα συστήματα μπαίνουν στην κοινή ατζέντα.
Το ίδιο και οι κρίσιμες υποδομές, με τις δύο πλευρές να δίνουν ιδιαίτερη σημασία στον έλεγχο των στρατηγικών επενδύσεων.
Ακόμη και η ναυτιλία, ένας τομέας στον οποίο η Ελλάδα έχει παγκόσμιο εκτόπισμα, αποκτά νέο πεδίο συνεργασίας, με τη συμφωνία για την πιστοποίηση Αμερικανών ναυτικών σε ελληνικά πλοία.
Παράλληλα, ανανεώνεται η συνεργασία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Με λίγα λόγια, δεν υπάρχει σχεδόν κανένας μεγάλος τομέας της οικονομίας που να μην αγγίζει αυτή η ελληνοαμερικανική προσέγγιση.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη εικόνα.
Η Ουάσιγκτον δεν βλέπει την Ελλάδα μόνο ως σύμμαχο του ΝΑΤΟ. Βλέπει μια χώρα με στρατηγική θέση, σημαντικές υποδομές, ισχυρή ναυτιλία και αγορές στις οποίες μπορεί να ενισχύσει την παρουσία της.
Αντίστοιχα, η Αθήνα βλέπει στην αμερικανική υπερδύναμη έναν εταίρο που μπορεί να της προσφέρει στρατιωτική, οικονομική και γεωπολιτική στήριξη.
Μην ψάχνετε, λοιπόν, για ρομαντισμούς στη διεθνή πολιτική. Δεν υπάρχουν.
Υπάρχουν συμφέροντα που συναντιούνται. Αγορές που ανοίγουν. Επιχειρηματικοί όμιλοι που διεκδικούν μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας. Κυβερνήσεις που προσπαθούν να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν περισσότερα για τη δική τους πλευρά.
Και φυσικά, υπάρχει ο ανταγωνισμός για το ποιος θα ελέγχει τους ενεργειακούς δρόμους, τις τεχνολογίες και τις κρίσιμες υποδομές του αύριο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι συμμαχίες δεν έχουν αξία. Σημαίνει ότι έχουν και οικονομικό περιεχόμενο, πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που αποτυπώνεται στις επίσημες δηλώσεις.
Γιατί στην πραγματική πολιτική, οι μεγάλες συμφωνίες δεν κλείνονται επειδή δύο υπουργοί χαμογέλασαν μπροστά στις κάμερες.
Κλείνονται επειδή υπάρχουν συμφέροντα που μπορούν να εξυπηρετηθούν.
Και στην περίπτωση Ελλάδας – ΗΠΑ, αυτά τα συμφέροντα είναι τεράστια.
Οι φωτογραφίες θα μείνουν για τα αρχεία. Οι δηλώσεις θα ξεχαστούν. Οι μπίζνες, όμως, θα συνεχίσουν να τρέχουν.
Γιατί έτσι λειτουργούσε πάντα ο κόσμος.
Πρώτα τα συμφέροντα. Μετά οι συμμαχίες. Και στο τέλος, τα χαμόγελα για τις κάμερες.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
