Όσο τα βλέμματα παραμένουν στραμμένα στο μέτωπο, στο Κίεβο εξελίσσεται ένας άλλος πόλεμος. Χωρίς πυραύλους και drones, αλλά με ηχογραφήσεις, εισαγγελείς, σκάνδαλα, απομακρύνσεις υπουργών και –κυρίως– με το βλέμμα στην επόμενη ημέρα.
Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη αλλαγή στην Ουκρανία αυτή τη στιγμή.
Για πρώτη φορά τόσο καθαρά, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος. Αφορά και το ποιος θα βρίσκεται όρθιος πολιτικά όταν τελειώσει.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιμένει ότι εκλογές υπό στρατιωτικό νόμο θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν «τσουνάμι» για μια χώρα που εξακολουθεί να πολεμά. Στο συγκεκριμένο σημείο βρίσκει σύμφωνο σημαντικό κομμάτι της ουκρανικής κοινωνίας.
Μόνο που η πραγματικότητα γύρω του γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Τα σκάνδαλα χτυπούν πλέον την πόρτα της προεδρίας
Οι έρευνες των ανεξάρτητων αρχών κατά της διαφθοράς έχουν φτάσει σε πρόσωπα που βρίσκονται πολύ κοντά στο προεδρικό σύστημα εξουσίας.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής κάτι που να εμπλέκει προσωπικά τον Ζελένσκι. Πολιτικά όμως αυτό δεν αρκεί.
Όταν ερευνώνται άνθρωποι του στενού σου περιβάλλοντος, όταν δημοσιοποιούνται συνομιλίες και όταν μέσα από αυτές δημιουργείται η εικόνα ότι η διαφθορά δεν αποτελούσε εξαίρεση αλλά έναν σχεδόν «κανονικό» τρόπο λειτουργίας, το κόστος φτάνει αναπόφευκτα μέχρι την κορυφή.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο για τον Ουκρανό πρόεδρο.
Οι NABU, SAPO και VAKS δεν είναι πλέον κάποιες υπηρεσίες που μπορούν εύκολα να μπουν στην άκρη. Έχουν αποκτήσει ισχύ, ανεξαρτησία και –μετά και τις μεγάλες αντιδράσεις του 2025– κοινωνικά ερείσματα.
Για κάποιους αποτελούν το τελευταίο σοβαρό αντίβαρο σε μια πανίσχυρη προεδρία.
Για άλλους έχουν αρχίσει να μετατρέπονται σε «κράτος εν κράτει», με πρόσβαση σε πληροφορίες ικανές να τινάξουν στον αέρα ολόκληρο το πολιτικό σύστημα.
Όποια από τις δύο αναγνώσεις κι αν επιλέξει κανείς, ένα πράγμα δεν αλλάζει:
ο Ζελένσκι δεν ελέγχει πλέον ολόκληρο το παιχνίδι.
Και ξαφνικά εμφανίζονται αντίπαλοι
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.
Ο Μιχαΐλο Φεντόροφ, ένας άνθρωπος που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν στην καρδιά του συστήματος Ζελένσκι, βρίσκεται πλέον απέναντί του.
Η απομάκρυνσή του από το υπουργείο Άμυνας, η σύγκρουσή του με τη στρατιωτική ηγεσία και κυρίως οι δημόσιες παρεμβάσεις του για τη διαφθορά και την ανάγκη πολιτικού απολογισμού τον μετατρέπουν σε έναν παράγοντα που το προεδρικό μέγαρο δεν μπορεί να αγνοήσει.
Και οι αριθμοί εξηγούν το γιατί.
Σύμφωνα με στοιχεία δημοσκόπησης που επικαλείται ο Economist, σε ένα υποθετικό προεδρικό σκηνικό ο Ζελένσκι προηγείται με 21%, ο πρώην αρχιστράτηγος Βαλέρι Ζαλούζνι ακολουθεί με 18% και ο Φεντόροφ εμφανίζεται ήδη στο 16%.
Δεν μιλάμε λοιπόν για έναν απλό δυσαρεστημένο πρώην υπουργό.
Μιλάμε για έναν άνθρωπο που, εφόσον αποφασίσει να περάσει απέναντι, μπορεί να αποκτήσει πραγματικό πολιτικό ακροατήριο.
Και δίπλα του υπάρχει πάντα το όνομα του Ζαλούζνι.
Ο πιο δύσκολος χειμώνας ίσως δεν έχει έρθει ακόμη
Όλα αυτά θα ήταν σοβαρά ακόμη και σε μια χώρα που βρίσκεται σε ειρήνη.
Στην Ουκρανία συμβαίνουν ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται.
Η χώρα ετοιμάζεται να μπει σε ακόμη έναν χειμώνα με πιεσμένη αεράμυνα, ενεργειακές και άλλες κρίσιμες υποδομές στο στόχαστρο της Ρωσίας και μια οικονομία που δεν έχει περιθώρια για νέα μεγάλα χτυπήματα.
Το κλείσιμο λιμανιών απειλεί παράλληλα τις εξαγωγές σιτηρών και, εφόσον η κατάσταση παραταθεί, η οικονομική ζημιά μπορεί να γίνει τεράστια.
Και κάπου εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος.
Δεν είναι ένα σκάνδαλο.
Δεν είναι ένας πρώην υπουργός.
Δεν είναι μια δημοσκόπηση.
Είναι όλα μαζί.
Πόλεμος, οικονομική πίεση, κουρασμένη κοινωνία, εσωτερικές συγκρούσεις, ανεξάρτητοι εισαγγελείς που ανοίγουν φακέλους και πολιτικοί που αρχίζουν πλέον να κοιτάζουν φανερά προς την επόμενη ημέρα.
Η ώρα του λογαριασμού
Εκλογές αύριο το πρωί πιθανότατα δεν θα γίνουν.
Άλλωστε ο στρατιωτικός νόμος δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό θεσμικό περιβάλλον.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η προεκλογική μάχη δεν έχει αρχίσει.
Στην πραγματικότητα, η Ουκρανία μοιάζει να μπαίνει σιωπηλά στην εποχή του πολιτικού απολογισμού πριν ακόμη τελειώσει ο στρατιωτικός.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα για τον Ζελένσκι.
Ο άνθρωπος που μετά τη ρωσική εισβολή έγινε το αδιαμφισβήτητο πρόσωπο της ουκρανικής αντίστασης βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια πολύ διαφορετική δοκιμασία.
Όχι μόνο να κρατήσει τη χώρα όρθια απέναντι στη Ρωσία.
Αλλά να απαντήσει και σε ένα ερώτημα που όσο περνά ο χρόνος θα ακούγεται όλο και πιο δυνατά μέσα στην ίδια την Ουκρανία:
Όταν τελειώσει ο πόλεμος, ποιος θα πληρώσει τον πολιτικό λογαριασμό για όσα συνέβησαν στο εσωτερικό της χώρας;
Γιατί οι πόλεμοι κάποτε τελειώνουν.
Και τότε αρχίζουν οι λογαριασμοί.
TSIPAS BLOG – ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
