Η εστίαση στη Θεσσαλονίκη δείχνει να βρίσκεται σε οριακό σημείο. Και το μήνυμα που εκπέμπουν οι άνθρωποι της αγοράς δεν είναι καθόλου αισιόδοξο.
«Δεν μπορούμε να σηκώσουμε κεφάλι». Αυτή η φράση αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το κλίμα που επικρατεί στον χώρο της καφεστίασης, των εστιατορίων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της πόλης, οι οποίες δηλώνουν ότι βρίσκονται αντιμέτωπες με μια ασφυκτική πραγματικότητα: αυξημένα κόστη, μειωμένη κατανάλωση και ένα οικονομικό περιβάλλον που – όπως λένε – δεν τους αφήνει περιθώρια να ανασάνουν.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν εκπρόσωποι του κλάδου, το πρόβλημα δεν είναι ένα. Είναι πολλά και συσσωρευμένα.
Από τα αυξημένα ενοίκια και το ενεργειακό κόστος, μέχρι τις νέες υποχρεώσεις με POS, ψηφιακές κάρτες εργασίας, Εργάνη, ηλεκτρονικά δελτία αποστολής, ασφαλιστικές εισφορές και αυξήσεις μισθών, το λειτουργικό βάρος για έναν επαγγελματία της εστίασης έχει εκτοξευθεί.
Την ίδια στιγμή – και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση – η κατανάλωση δεν ακολουθεί.
Ο κόσμος βγαίνει λιγότερο, περιορίζει τον καφέ, το φαγητό, τη διασκέδαση και κάνει δεύτερες σκέψεις ακόμη και για απλές εξόδους της καθημερινότητας.
Και πώς να μην συμβαίνει αυτό όταν – όπως λένε οι ίδιοι οι επαγγελματίες – «το εισόδημα τελειώνει στις 15 ή στις 16 του μήνα»;
Το μεγάλο αίτημα: Μείωση ΦΠΑ στην εστίαση
Στο επίκεντρο των αιτημάτων βρίσκεται η οριζόντια μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, με τους επαγγελματίες να υποστηρίζουν πως η περίοδος της πανδημίας απέδειξε ότι ο μειωμένος συντελεστής αποτέλεσε πραγματική ανάσα για την αγορά.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον καφέ και στα συναφή προϊόντα, όπου ο ΦΠΑ στο 24% χαρακτηρίζεται από τους επιχειρηματίες «θηλιά» για τις επιχειρήσεις.
Το επιχείρημά τους είναι σαφές:
Όταν αυξάνονται τα πάντα — πρώτες ύλες, μεταφορικά, ενοίκια, ενέργεια, ασφαλιστικά κόστη και μισθοί — η πίεση μεταφέρεται αναπόφευκτα στις τιμές. Και όταν αυξάνονται οι τιμές, περιορίζεται ακόμη περισσότερο η κατανάλωση.
Ένας φαύλος κύκλος.
Η Θεσσαλονίκη χωρίς «ποιοτικό τουρισμό» και οι φόβοι για νέα λουκέτα
Στη Θεσσαλονίκη, μάλιστα, αρκετοί επαγγελματίες εμφανίζονται απαισιόδοξοι ακόμη και για το αν ο τουρισμός μπορεί να λειτουργήσει ως σωσίβιο.
Η άποψη που εκφράζεται είναι ότι η πόλη δεν διαθέτει ακόμη το επίπεδο «ποιοτικού τουρισμού» που θα μπορούσε να στηρίξει ουσιαστικά την αγορά της εστίασης, ειδικά σε περιόδους που η εγχώρια κατανάλωση υποχωρεί.
Την ίδια ώρα, οι αναφορές για καταστήματα που αδυνατούν να ανταποκριθούν σε υποχρεώσεις και οδηγούνται σε αναστολή λειτουργίας ή λουκέτο πληθαίνουν.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο άγχος της αγοράς:
Μήπως τελικά η πίεση αυτή αφήσει χώρο μόνο στους μεγάλους παίκτες και δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τις μικρές, οικογενειακές και ατομικές επιχειρήσεις που παραδοσιακά αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής εστίασης.
Το Tsipas Blog σχολιάζει
Η αλήθεια είναι μία:
Όταν ο καφές, το φαγητό και η έξοδος αρχίζουν να μετατρέπονται σε «πολυτέλεια» για τον μέσο πολίτη, το πρόβλημα παύει να αφορά μόνο τους επιχειρηματίες της εστίασης.
Αφορά συνολικά την οικονομία.
Γιατί η εστίαση ήταν πάντα ένας από τους πιο ζωντανούς δείκτες της ψυχολογίας της αγοράς.
Όταν ο κόσμος κόβει τον καφέ, μειώνει το delivery, περιορίζει τις εξόδους και μετρά κάθε ευρώ πριν καθίσει σε ένα τραπέζι, τότε κάτι βαθύτερο συμβαίνει στην πραγματική οικονομία.
Και το ερώτημα πλέον είναι απλό:
Θα υπάρξουν διορθωτικές κινήσεις ή η αγορά θα συνεχίσει να «μετρά πληγές» μέχρι να μείνουν όρθιοι μόνο οι μεγάλοι;
