Μια ο Πούτιν με την εισβολή στην Ουκρανία, μια τώρα οι ΗΠΑ και το Ισραήλ με τον πόλεμο που άνοιξαν απέναντι στο Ιράν, το έργο το έχουμε ξαναδεί. Αλλάζουν οι πρωταγωνιστές, αλλά όχι το αποτέλεσμα. Κάθε φορά που οι ισχυροί του πλανήτη αποφασίζουν να λύσουν τις διαφορές τους με στρατιωτικούς όρους, η πρώτη «έκρηξη» που νιώθει ο απλός κόσμος δεν είναι στο μέτωπο. Είναι στην αντλία, στο ρεύμα, στο σούπερ μάρκετ, στη θέρμανση.
Το 2022 η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε τεράστιο ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη, με τις τιμές καυσίμων και ενέργειας να εκτοξεύονται και τα νοικοκυριά να πληρώνουν ακριβά τον γεωπολιτικό τυχοδιωκτισμό και την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Σήμερα, με τη νέα πολεμική ανάφλεξη γύρω από το Ιράν, το ίδιο μοτίβο επιστρέφει: το Brent εκτινάχθηκε έως και πάνω από τα 119-120 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι αγορές φοβούνται νέες διαταραχές στον εφοδιασμό.
Και δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να καταλάβει γιατί. Τα Στενά του Ορμούζ είναι από τα πιο κρίσιμα περάσματα ενέργειας στον κόσμο: από εκεί περνά περίπου το 20-25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Όταν η περιοχή φλέγεται, όλος ο πλανήτης πληρώνει τον πανικό, την ανασφάλεια και την κερδοσκοπία που ακολουθούν.
Αυτό είναι και το πιο εξοργιστικό. Ο καθένας επικαλείται τους δικούς του λόγους: ασφάλεια, άμυνα, γεωστρατηγικά συμφέροντα, διεθνές δίκαιο, αποτροπή. Οι δικαιολογίες αλλάζουν ανάλογα με το στρατόπεδο. Όμως για τον πολίτη που βλέπει την αμόλυβδη να σκαρφαλώνει προς τα 2 ευρώ και το πετρέλαιο θέρμανσης να παίρνει κι αυτό την ανηφόρα, η ουσία είναι μία: στο τέλος, πάντα πληρώνει ο ίδιος.
Και κάπου εδώ αποκαλύπτεται η μεγάλη υποκρισία της διεθνούς πολιτικής. Οι ηγέτες μιλούν για αξίες, σταθερότητα και ειρήνη, αλλά κάθε νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε ακριβότερο καύσιμο, ακριβότερες μεταφορές, ακριβότερα προϊόντα και νέα πίεση στο οικογενειακό εισόδημα. Οι αγορές ήδη φοβούνται νέο κύμα πληθωρισμού από την άνοδο του πετρελαίου, όπως ακριβώς είχε συμβεί και μετά το σοκ της Ουκρανίας.
Άρα το συμπέρασμα είναι σκληρό αλλά καθαρό: είτε ο πόλεμος ξεκινά στην Ουκρανία είτε ανοίγει στο Ιράν, είτε φέρει τη σφραγίδα της Μόσχας είτε της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ, το αποτέλεσμα για τις κοινωνίες είναι κοινό. Η γεωπολιτική φωτιά καταλήγει πάντα να καίει την τσέπη του κόσμου.
Και αυτός είναι ο πραγματικός εφιάλτης στις αντλίες: δεν πληρώνουμε μόνο το πετρέλαιο. Πληρώνουμε τις επιλογές των ισχυρών.
