Υπάρχει μια μεγάλη αυταπάτη που κυκλοφορεί στα «πηγαδάκια», στα τραπέζια, στα νυχτερινά ραντεβού και στις κλειστές παρέες: ότι όλα είναι παιχνίδι. Ότι μπορείς να τρως, να πίνεις, να γελάς, να κάνεις καλαμπούρι, να χτυπάς πλάτες και να λες «είμαστε φίλοι».
Μέχρι τη στιγμή που θα ζητήσεις τη χάρη.
Και τότε αλλάζει το σκηνικό.
Στην παρανομία δεν υπάρχει τσάμπα. Δεν υπάρχει «έλα μωρέ, μεταξύ μας είμαστε». Δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα, δωρεάν προστασία, δωρεάν εξυπηρέτηση. Ό,τι παίρνεις, καταγράφεται. Όχι σε χαρτί. Στη μνήμη. Και η μνήμη εκεί δεν ξεχνά.
Άλλο η παρέα, άλλο οι δουλειές
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι η σύγχυση.
Το να κάθεσαι στο ίδιο τραπέζι δεν σημαίνει ότι είστε ίσοι.
Το να πίνεις από το ίδιο μπουκάλι δεν σημαίνει ότι δεν χρωστάς.
Στον κόσμο της παρανομίας οι ρόλοι είναι ξεκάθαροι, ακόμα κι αν δεν λέγονται ποτέ φωναχτά. Μπορεί να γελάτε, μπορεί να βγάζετε φωτογραφίες, μπορεί να φαίνεται πως όλα είναι «χαλαρά». Αλλά οι δουλειές δεν είναι ποτέ χαλαρές.
Η παρέα είναι το περιτύλιγμα.
Η δουλειά είναι ο πυρήνας.
Και όταν έρθει η στιγμή να ζητήσεις κάτι — μια διευκόλυνση, μια κάλυψη, μια παρέμβαση — τότε ενεργοποιείται ο άγραφος νόμος: το αντάλλαγμα.
Το αντάλλαγμα μπορεί να μην έρθει αύριο
Το πιο επικίνδυνο δεν είναι ότι θα πληρώσεις άμεσα. Είναι ότι μπορεί να μην πληρώσεις τώρα. Μπορεί να περάσουν μήνες. Μπορεί και χρόνια. Να νομίζεις ότι «καθάρισες».
Μέχρι που θα έρθει η στιγμή.
Και τότε δεν θα έχεις επιλογή.
Γιατί στην παρανομία, η χάρη δεν διαγράφεται. Μετατρέπεται σε υποχρέωση.
Και η υποχρέωση σε δέσμευση.
Η ψευδαίσθηση της άνεσης
Πολλοί μπερδεύονται από την ατμόσφαιρα. Από τα φώτα, τα τραπέζια, τα αστεία, την αίσθηση δύναμης. Νομίζουν ότι είναι μέσα σε μια μεγάλη «οικογένεια». Ότι όλα είναι θέμα χημείας και σχέσεων.
Δεν είναι.
Είναι ισοζύγιο.
Και το ισοζύγιο πάντα κλείνει.
Στην παρανομία δεν υπάρχει τσάμπα. Υπάρχει χρόνος μέχρι να πληρώσεις. Υπάρχει καθυστέρηση. Υπάρχει προσμονή. Αλλά ο λογαριασμός έρχεται.
Το τίμημα δεν είναι πάντα χρήμα
Και εδώ είναι το πιο σκληρό σημείο.
Το αντάλλαγμα δεν είναι πάντα οικονομικό. Μπορεί να είναι μια πράξη. Μια σιωπή. Μια συμμετοχή. Μια «διευκόλυνση» που δεν θα ήθελες ποτέ να κάνεις.
Γι’ αυτό λένε:
Άλλο η παρέα, άλλο οι δουλειές.
Γιατί αν δεν ξεχωρίσεις τα δύο, θα έρθει η στιγμή που θα καταλάβεις ότι το γέλιο του χθες ήταν η προκαταβολή του σήμερα.
Και τότε θα θυμηθείς τη φράση που όλοι ξέρουν αλλά λίγοι παίρνουν στα σοβαρά:
Στην παρανομία δεν υπάρχει τσάμπα.
